Hậu Khảo cổ: NƯỚC MỸ

Hiển thị các bài đăng có nhãn NƯỚC MỸ. Hiển thị tất cả bài đăng

11 tháng 9

11.9

Ngày này 20 năm trước, buổi tối mình đi dự đám cưới một bạn cùng cơ quan, bạn mình ở nước ngoài gọi về báo tin nước Mỹ bị tấn công. Mình ngơ ngác không hiểu, hỏi mấy người ngồi cùng bàn tiệc, mọi người nói: tin xạo ke đó, nước Mỹ làm sao mà bị tấn công? Ai tấn công nổi nước Mỹ? Máy bay làm sao mà đâm được vào tòa nhà, rồi: nhà nào mà cao đến độ ngang tầm máy bay...
Sáng hôm sau báo chí tràn ngập tin bài hình ảnh... Gớm là nhiều người quanh mình cứ hớn hở như CNXH đã thành công ở VN ấy! Nhiều người hả hê vì Mỹ bị tấn công, ca ngợi bọn khủng bố như “anh Chí Phèo giết Bá Kiến!”, khác hẳn hồi nghe tin LX sụp đổ họ buồn bã và bị sốc như nước mình gặp đại họa đến nơi rồi!

Hồi đó, 2001, chỉ vì mình tranh luận trên yahoo360 về việc khủng bố làm nhiều người Mỹ chết, như vậy là vô nhân đạo, ui giời mình bị bao nhiêu người mắng mỏ, cả một người (nay thì đã từng là bạn) mắng cho là “bà ngu lắm về chính trị!”.
Đến bây giờ nhiều người mắng mình hồi ấy... đã định cư ở Mỹ cùng con cái, gia đình. Dù vẫn chửi cái thằng Mỹ Bá Kiến nhưng chửi khẽ chửi duyên, còn chửi thằng Chí Phèo khủng bố to hơn, cay hơn, căm phẫn ko khác khi xưa chửi Mỹ! 
***
Năm 2013 mình đến New York, đi lang thang một mình ở khu trung tâm, đến khu Tưởng niệm và bảo tàng, đứng lặng một lúc... Thật tình lúc đó chỉ ước mong một ngày nào đó nước mình có được một khu tưởng niệm (thật đẹp và giản dị) tất cả nạn nhân cuộc chiến tranh vừa qua, không còn bên này bên kia, chỉ còn sự thấu hiểu và yêu thương. 
Hai mươi năm rồi.
Mọi đổ vỡ mất mát dù to lớn đến đâu cũng sẽ xây dựng lại được. Nhưng mất niềm tin thì không gì có thể lấy lại được.
Xây dựng công trình vĩ đại thế nào cũng có thể nhưng để xây dựng niềm tin dù nhỏ bé thì không hề dễ dàng.

NHỮNG GẶP GỠ CÒN ĐỌNG MÃI CHÂN TÌNH

Hẹn hò mãi, cuối cùng ba anh em/bạn bè Nguyễn Thanh Bình, Vũ Hồng Ánh và Hậu khảo cổ cũng cùng nhau lên đường “du Mỹ”. Ban đầu thiết kế nhóm “tứ tử trình làng” có chị Vũ Thu Hòa nữa nhưng gần đến ngày khởi hành chị Hòa lại bị đau chân nên không đi được.

Mấy anh em ai cũng đã có lần đi Mỹ chơi hay vì công việc nên xác định ngay từ đầu là chuyến đi này chỉ để gặp vài bạn bè thân thiết, trò chuyện, loanh quanh đâu đó cho vui, chứ không phải là một chuyến tham quan du lịch. Vì vậy lịch trình không dày đặc các chuyến đi, không dày đặc các cuộc hẹn hò, mà sẽ “tùy duyên”. Và “duyên” đã cho chúng tôi gặp lại những người bạn thân thiết, và được gặp những người bạn mới biết nhau trên FB nhưng đã luôn dõi theo nhau với những tình cảm chân thành.

Những chuyến đi dài ngắn, những buổi cà phê, những bữa cơm cuộc rượu... nối nhau qua nhanh. Những cuộc trò chuyện tâm tình riêng tư hay trao đổi bàn luận về thời cuộc... Tất cả dù sinh ra và lớn lên trong những gia đình và hoàn cảnh khác nhau, trải nghiệm cuộc sống và chịu đựng những đau đớn khác nhau... nhưng đều là những người cùng thế hệ: Thế hệ của thời hậu chiến chịu những mất mát đau đớn và tổn thương tinh thần quá lớn,

Còn chuyện gì mà không nói đến trong những lần gặp gỡ như vậy? Chuyện cũ thời sau "giải phóng", chuyện vượt biên, chuyện thời bao cấp... cho đến chuyện đang xôn xao trên mạng xã hội. Chuyện bạn bè chung, chuyện làm ăn, gia đình của bạn nơi đây, những sinh hoạt văn hóa, văn chương… Dù chuyện buồn nhiều hơn chuyện vui, dù có thể bi quan về tình trạng quê nhà... mỗi người một quá khứ (tạm coi) là “bên này hay bên kia” hay không là bên nào cả nhưng đều thể hiện nỗi lòng của những người nặng tình với đất nước. Nhờ vậy mà trò chuyện với nhau rất chân tình, thoải mái và thẳng thắn. Gặp nhau ở ý tưởng nào cũng quý, mà chưa gần nhau, thậm chí khác nhau về suy nghĩ nào cũng vẫn tôn trọng nhau… Hình dung giống nhau về một tương lai tốt đẹp hơn cho đất nước mình, một con đường đi đến tương lai đó, đó mới là điều quan trọng!

Ba tuần trôi qua rất nhanh, chúng tôi trở về với công việc "cày cuốc" mỗi ngày. Từ biệt nước Mỹ, từ biệt những người bạn, chúc các bạn của tôi luôn bình an và hạnh phúc ở nơi mà họ đã tin tưởng lựa chọn là quê hương.
Tháng Tám mới qua nhưng “tuổi chúng ta đã vào cuối thu”… Có lẽ, một ngày gặp lại còn xa lắm…

SG 1.9.2019

XIN TẠ ƠN NGƯỜI… THANKSGIVING!

Biết về Lễ Tạ ơn đã lâu nhưng mình chỉ chú ý đến ngày Lễ này từ khi mình và bạn tìm thấy nhau nhờ thế giới mạng hỗn độn, ảo mà cũng thật - giản đơn!

Nơi bạn sống Lễ Tạ ơn có lẽ là ngày Lễ lớn nhất trong năm của từng gia đình, như bạn kể, các con đi đâu thì đi, ngày Lễ nào có thể không về nhưng Lễ tạ ơn thì dứt khoát phải trở về nhà, cả nhà tập hợp ở ngôi nhà chung nơi có cha mẹ, ông bà. Mặc dù chưa đến những ngày từ biệt năm cũ đón chào năm mới nhưng trong hình dung của mình, dịp lễ Tạ ơn giống như ngày Tết của quê mình, cũng có những món ăn truyền thống, cũng quây quần cả gia đình, cũng nghi lễ giản đơn mà trân trọng thể hiện lòng biết ơn những ai những gì đã mang lại cho mình một năm có cơm ăn áo mặc, có người thân yêu bên cạnh…

Tất nhiên so sánh nào cũng là khập khiễng, vì mỗi lễ hội truyền thống có nguồn gốc khác nhau, nhất là giữa hai thế giới Đông – Tây, giữa hai dân tộc có quá trình hình thành và tồn tại khác nhau, giữa vô vàn sự khác nhau về lối sống, phong tục tập quán và quan niệm đạo đức… Nhưng qua tất cả, trên tất cả lại là sự giống nhau ở tính nhân văn của những ngày lễ đó. Ở đâu cũng vậy, mình nghĩ, lòng biết ơn là nhân tính đầu tiên và cơ bản của con người. Biết ơn vũ trụ tươi đẹp đã bao dung cho loài người và cho mỗi con người, biết ơn ông bà cha mẹ đã tạo ra hình hài và dạy ta từng tiếng nói đầu tiên, biết ơn thế giới quanh ta cho ta những nhận thức và niềm tin, biết ơn Đất Mẹ cho vụ mùa bội thu, biết ơn từng cơn mưa từng dải nắng mang lại sức sống diệu kỳ cho mỗi rừng cây mỗi bông hoa… Tất cả đã nuôi dưỡng cho ta đủ đầy cả “bánh mì và hoa hồng”… Biết ơn từng ánh mắt dịu dàng từng bàn tay ấm áp từng bờ vai vững vàng ở bên ta mỗi khi khốn khó. Biết ơn sự chia sẻ niềm chung vui với ta trong từng khoảnh khắc của cuộc sống. Biết ơn từng nắm gạo từng hột muối từng cọng rau ta được chia sớt khi đói lòng…

Ở quê mình, lòng biết ơn ít khi được thốt ra bằng lời “cám ơn”, nhưng một nụ cười thay lời muốn nói, một lần thăm hỏi khi nhớ đến nhau, một nén nhang cho người mà ta mang ơn khi họ nằm xuống và nhiều năm sau nữa… Ơn người mang đến cho ta và rồi ta lại dành mang cho người khác… Làm ơn không nên nhớ mang ơn chớ nên quên, đạo lý ông bà cha mẹ đã truyền cho tụi mình như thế, phải không?

Nơi bạn ở, dù lời “cám ơn” và “”xin lỗi” có thể nghe thấy ở mọi nơi mọi lúc, luôn được nói ra với thái độ chân thành, vậy nhưng Lễ Tạ ơn vẫn là ngày Lễ quan trọng nhất của tất cả mọi người bất kể tôn giáo nào sắc tộc nào. Mình đọc ở đâu đó, rằng Lễ Tạ ơn mới hình thành chỉ vài trăm năm, so với nhiều lễ hội của các dân tộc khác đây là khoảng thời gian không dài. Vậy mà nó đã thu phục được những ai đến và sống trên mảnh đất ấy, dù họ thuộc tộc người nào đến từ châu lục nào và mang theo văn hóa truyền thống nào. Bên cạnh sự hòa nhập về lối sống, mình nghĩ, ý nghĩa nhân văn của Lễ Tạ ơn vẫn luôn được cộng đồng dân cư nơi đấy biến thành sự thật bằng những hành xử cụ thể và có hiệu quả để giúp đỡ những người mới đến. Dù con người đến và đi trong cuộc đời này chỉ là khoảnh khắc nhưng lòng nhân từ, sự biết ơn luôn nối tiếp nhau, Tạ Ơn đời đời…

Chừng nào những Lễ hội được cộng đồng dân cư tiếp nối và duy trì như thế, Lễ hội đó thực sự là di sản văn hóa mà không cần đến một sự “vinh danh” giả dối nào đó từ bên ngoài.

Káº¿t quáº£ hÃ¬nh áº£nh cho thanksgiving

NƯỚC MỸ, THÁNG NĂM...

Gặp bạn nơi xa

Khi đi làm visa du lịch Mỹ tôi đã lường trước tình huống “nếu bà không được chấp nhận cấp visa thì sao”–“Thì coi như tôi chưa có duyên được gặp nước Mỹ”. Nhưng rồi mọi việc thuận tiện và nhanh chóng không ngờ. Một chuyến đi không chờ đợi, thậm chí không tính trước, nhưng may mắn đã thành hiện thực.

Máy bay hạ cánh ở phi trường LAX lúc 15.30 nhưng xong các thủ tục đã hơn 17g, băn khoăn vì hẹn bạn đón nên chắc bạn phải chờ khá lâu. Lúc ra đến sảnh chờ còn đang ngơ ngác tìm thì bạn đến gần: chị Hậu phải không? A, chào G. Hai chị em thân thiết nắm tay nhau, tôi và G. mới biết nhau và đây là lần đầu tiên gặp mặt. G. lái xe đưa tôi về nhà Thúy Hà, một người bạn – của – bạn tôi và cũng là bạn trên mạng yahoo.360 từ lâu. Quãng đường dài vào giờ cao điểm đã kịp đông nghẹt nhưng nhờ tất cả các loại xe chạy đúng làn đường nên tốc độ chậm mà không tắc đường.

Ngay sáng hôm sau đã có một buổi café welcome, các bạn gần như có mặt đông đủ nơi quán Gypsy ở Little Sài Gòn. Bước tới không gian này tưởng như đang ở một tiệm nước nào đó ở SG khoảng những năm 1975 – 1980. Có gì đó như ngưng đọng ở đây: những gương mặt, trang phục, giọng nói, ngôn từ… không xa lạ nhưng lâu rồi ít gặp ở Sài Gòn. Một vài ánh mắt như không mấy thiện cảm khi nghe thấy cái giọng Bắc kỳ 75 của tôi cũng gợi nhớ lúc mới về Sài Gòn sau ngày 30/4.

Bạn bè lần đầu gặp mặt nhau nhưng đã thấy thật gần gũi.

Thời tiết cũng như chiều lòng người. Mới mấy bữa trước còn lạnh, mưa gió sụt sùi, ngày tôi tới Cali chỉ hơi se lạnh trong nắng ấm. Câu chuyện giữa những người bạn – trên - mạng giờ đây là bạn – ngoài – đời cũng ấm áp như thế. Tôi đi qua đây chỉ mang có một valy nhưng trong đó một nửa là sách tặng bạn. Sách của mình, sách của vài tác giả nổi tiếng mà bạn thích. Rất vui là các bạn thích món quà nho nhỏ này. Vui hơn là nhiều bạn đọc còn nhắn qua facebook mời café và… để ký tặng sách các bạn đã có (nhờ mua từ Việt Nam). Với một người viết nghiệp dư như tôi có lẽ đây là niềm vui lớn. Điều bất nữa là cuốn “Truyện 100 chữ” được nhiều người bên này biết đến vì đã đọc trên blog của tôi và được một vài tờ báo tại đây trích đăng lại. Viết ngắn có lợi đấy chứ, khi mà những cái mẩu ngăn ngắn của mình có thể len lỏi vào bất cứ khoảng thời gian rảnh rỗi nào, vào bất kỳ khoảng không gian nhỏ bé nào trong tâm trí người đọc, ở lại đó và cùng chia sẻ với nhau ý tưởng, câu chuyện cũng như cảm xúc khi mình viết ra.

Còn chuyện gì mà không nói đến trong những buổi café như vậy? Chuyện cũ quê nhà, chuyện bạn bè chung, chuyện làm ăn, gia đình của bạn nơi đây, những sinh hoạt văn hóa, những câu chuyện văn chương… Thấp thoáng sau tất cả là nỗi lòng của những người nặng tình với đất nước, dù bây giờ tạm coi là “bên này hay bên kia” hay không là bên nào cả. Có lẽ vì vậy mà nói chuyện với nhau rất chân tình, thoải mái và thẳng thắn. Gặp nhau ở ý tưởng nào cũng quý, mà chưa gần nhau, thậm chí khác nhau về suy nghĩ cũng vẫn tôn trọng nhau, bởi mỗi người một hoàn cảnh một quá khứ… Hình dung giống nhau về một tương lai tốt đẹp hơn cho đất nước mình, đó mới là điều quan trọng.

Nhưng có một điều mà bạn bè “chúng khẩu đồng từ” nói với tôi là “chị trẻ hơn nhiều so với những tấm hình trên facebook”. A, với một phụ nữ ở tuổi này thì điều đó hơn mọi liều thuốc bổ, nhờ vậy tôi (sẽ) đủ sức rong chơi (và “đấu khẩu”) trong những ngày sắp tới trên đất cờ hoa.

Một tuần ở quận Cam đầy ắp niềm vui nhưng trong đầu vẫn lãng đãng giai điệu “Để quên con tim”. Tôi từ biệt Cali với một lời nhắn da diết “ngày rời Cali có người đã để lại chút nâu giòn ấm áp…”

Nước Mỹ, xa và gần…

Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng sẽ có một ngày mình đến nước Mỹ chỉ để rong chơi, với tôi đó là một mơ ước xa xỉ. Vậy mà, như người xưa đã nói, có duyên thì sẽ gặp, và tôi đã gặp nước Mỹ lần đầu vào những ngày tháng Năm.

Ba tuần ở nước Mỹ trôi qua thật nhanh, tôi đã kịp đi đến một số thành phố lớn nhờ sự sắp xếp đón tiếp chu đáo của bạn bè. Thật ra mục đích chuyến đi này chưa và không phải là “tham quan” mà là “thăm dân” – gặp gỡ những người bạn facebook thân quen đã lâu nhưng tôi chưa có dịp offline. Và tôi đã đạt được mục đích thậm chí vượt cả mong đợi vì gặp được thêm nhiều người khác, trong đó có những người đã luôn tâm đắc chia sẻ với những trang viết của tôi.

Từ biệt nước Mỹ sau ba tuần “chạy sô” từ Tây sang Đông rồi lại “khứ hồi” về Tây, chưa kể tạt lên Bắc xuống Nam vài giờ xe chạy. Tôi sẽ nhớ mãi Quận Cam ấm áp thân tình của những người bạn mới mà như thân quen tự thời thơ ấu, nhớ mãi Boston bình yên một nỗi buồn dịu dàng sau sự cố đánh bom một tháng trước, nhớ NewYork hiện đại và sôi động đến choáng ngợp, nhớ nỗi cô đơn sợ hãi thoáng qua khi một mình trong đêm trên chuyến xe bus đến Philadelphia, nhớ mãi những khoảnh khắc ngắn ngủi đầy yêu thương ở Washington DC, nhớ mãi San Francisco với chuyến rong chơi vui vẻ như không muốn dừng lại, và không thể quên sự cố nhỏ ngày về để hiểu ra rằng mình rất may mắn khi có những người bạn quý mến mình đến thế…

Từ biệt nước Mỹ, từ biệt những ngày trời đẹp như ưu đãi người lần đầu đến đây, từ biệt những con đường vun vút xe chạy, xa ngát xanh thẳm đưa tôi đến những nơi cần đến. Từ biệt những người bạn, chúc các bạn của tôi luôn bình an và hạnh phúc ở nơi mà họ đã tin tưởng lựa chọn là quê hương thứ hai.

Tháng Năm đã qua…Tôi biết, một ngày gặp lại còn xa lắm…

Khoảng cách

Những ngày ở Mỹ, bất giác tôi hay tự hỏi: nước Mỹ, thật ra, rộng hay hẹp? Một câu hỏi ngớ ngẩn, phải không?

Có lần tôi đã chiêm nghiệm về tình cảm giữa những con người, nó có thể mang người ta đến gần nhau hay làm người ta xa nhau hơn, bất chấp mọi khoảng cách của không – thời gian vật lý. Đó là “chiều thứ 3 của khoảng cách”. Khi đến nước Mỹ điều này lại càng rõ ràng. Bạn hỏi: qua đây được bao lâu? – Ba tuần. - Ít vậy, làm sao đi chơi hết được? – Nước Mỹ rộng thế, các bạn ở đây cả đời còn chưa đi hết nữa là mình. Mấy tuần ở đó tôi đã đi nhiều. Từ thành phố này đến thành phố khác là vượt qua vài múi giờ, gọi điện thoại cho nhau phải nhớ xem tiểu bang đó bây giờ là đêm hay ngày… mới thấy nước Mỹ thật rộng lớn. Nhờ những cuộc gọi, tin nhắn, lịch trình những lần gặp gỡ với bạn bè đã làm cho tôi thấy nước Mỹ thật gần gũi, ấm áp. Nửa vòng trái đất đến với nước Mỹ đâu có gì là quá xa xôi?

Nhưng vào cái ngày từ biệt nước Mỹ, tôi bỗng nhận ra giữa tôi và nước Mỹ còn có những khoảng cách rất hẹp đến nỗi không thể len vào dù chỉ là một ý nghĩ. Khoảng hẹp này khiến có lúc trái tim nghẹn lại… Mọi giấc mơ dù đẹp đến đâu rồi cũng có lúc tan biến… Tôi từ biệt nước Mỹ như từ biệt một ảo mộng. Nước Mỹ rộng hay hẹp với tôi giờ không còn quan trọng nữa.

Chuyến bay về dài theo những câu thơ buồn của Olga Bergol “Tránh đừng đụng vào cây mùa lá rụng…”

Ngôi nhà có hàng rào sơn trắng

Dọc những con đường trải dài tôi qua ở nước Mỹ, bất cứ nơi đâu cũng có thể bắt gặp ngay bên đường, hoặc thấp thoáng trong cánh rừng thưa, hay trong một thị trấn nho nhỏ nào đấy… những ngôi nhà có hàng hiên rộng, vài chậu hoa xinh xắn trên bệ cửa sổ rèm buông lay nhẹ, bãi cỏ xanh nho nhỏ và bên ngoài là hàng rào thấp sơn màu trắng.

Không hiểu sao khi nhìn thấy những ngôi nhà như thế, trái tim chợt lỡ nhịp, một tình cảm dịu dàng tràn ngập như khi gặp lại mối tình không trọn vẹn.

Những ngôi nhà có hàng rào sơn trắng, với tôi, luôn mang lại cảm giác bình yên mà bất cứ gia đình nào cũng muốn có. Hàng rào thấp sơn trắng như một ranh giới mong manh, ở trong là những gì thân thuộc ấm áp, bên ngoài là xa lạ lạnh lùng… Hàng rào có cổng, cũng thấp thôi, khép hờ hoặc gài tạm, mỗi ngày được mở rộng cho người nhà ra vào, đón tiễn những người khách.

Một ngày nào đó, cổng rào luôn đóng im ỉm “nội bất xuất ngoại bất nhập”, một ngày nào đó người trong nhà ra vào bằng cách vượt qua đạp đổ hàng rào, khách đến nhà cũng bằng cách ấy… Một ngày nào đó cánh cổng luôn mở toang, chểnh mảng, người ra vào thờ ơ không buồn khép lại… Có lẽ ngày ấy sự bình yên của ngôi nhà bắt đầu ra đi…

Có lần, trong giấc mơ tôi thấy mình ngập ngừng đứng bên cạnh cổng rào, không dám đẩy cổng dù nó chỉ được gài chốt sơ sài, cũng không dám bấm chuông, sợ rằng tiếng chuông sẽ làm mình chợt tỉnh… Hình như phía sau tấm rèm lay nhẹ kia có ánh mắt ai đó tò mò nhìn người khách lạ đứng tần ngần bên rào nhà mình. Rồi nhận ra người khách chỉ là kẻ qua đường tình cờ dừng chân chốc lát, ánh mắt kia yên tâm rời khỏi cổng rào quay về với những gì thân quen với nó. Và tôi, không thể dừng chân lâu hơn, đành bước đi, để lại cảm giác hạnh phúc mình – đã – mơ - ước - từ - lâu ở lại phía sau, bên kia hàng rào thấp sơn màu trắng.

Kiếp sau, hay nếu may mắn được lên Thiên đàng, nhất định tôi sẽ xây một ngôi nhà nhỏ có hàng rào sơn màu trắng bình yên…

Sài Gòn, tháng 5/2013

Những điều bình thường ở nước Mỹ

Bạn hỏi: sao đi Mỹ về im lặng thế, không thấy viết gì?

Tôi đi Mỹ trong một tâm trạng nhạy cảm đến mức gần như căng thẳng. Nhờ vậy, tất cả những gì mắt thấy tai nghe tim cảm nhận đã làm rung lên trong tôi những cung bậc cảm xúc không dễ gì phai nhạt, tuy chỉ là những điều rất đỗi bình thường.
Có lẽ những gì tôi muốn kể về nước Mỹ chính là những điều bình thường!

Nước Mỹ đến với tôi đầu tiên từ những sân bay. Rộng lớn hiện đại an ninh chặt chẽ, nhưng vẫn mang lại cảm giác thân thiện, nghiêm ngắn và sự yên tâm. Chuyến bay quốc tế hay quốc nội thì thủ tục cũng như nhau, nhanh nhẹn và chu đáo; các nhân viên kiên nhẫn giải thích giải đáp những câu hỏi thắc mắc khiếu nại của hành khách với thái độ nhã nhặn và nghiêm túc mà không cần phải có “nụ cười thường trực trên môi” như phong trào văn minh công sở ở nước ta (Người Việt mình thích cười, ngay trong giao tiếp quan hệ làm việc cũng phải cười với nhau… Hình như trong giờ làm việc không thể có gương mặt bình thường nghiêm túc nhã nhặn được, khi không cười thì chỉ có sự cáu kỉnh lạnh nhạt khó ưa?). Trong chuyến bay từ DC về SF một vali hành lý của tôi bị kiểm tra mà tôi không hề biết. Hai ngày sau cần đến mới mở ra thì thấy khóa bị cắt, bên trong đồ đạc có dấu xáo trộn nhưng không mất gì cả (trong vali có iPad mini mua cho con gái, đồng hồ mua cho ông xã và một số mỹ phẩm làm quà cho bạn). Ngay trên đồ đạc là một tờ giấy in sẵn thông báo về việc kiểm tra hành lý, và cuối cùng xin lỗi đã làm phiền hành khách. Thật ra nếu bay nội địa thì chẳng ai khóa vali hành lý gửi cả, nhưng vì tôi bay về VN qua một chặng chuyển tiếp nên phải lấy của bạn một cái khóa khác để khóa vali.

Ra khỏi sân bay nước Mỹ đến với tôi bằng những con đường cao tốc 8 làn xe chạy vun vút. Quanh những thành phố bao giờ cũng có làn đường dành cho xe chở 2 hoặc 3 người, khuyến khích đi chung xe, đỡ tắc đường giảm ô nhiễm môi trường. Vậy nhưng làn đường này ngay cả giờ cao điểm cũng không nhiều xe chạy. Người Mỹ thích độc lập tự do ngay cả trong việc sử dụng phương tiện giao thông, mặc dù ở nhiều thành phố có hệ thống giao thông công cộng hoàn hảo.

Ðường tốt, xe nào chạy làn đường đó, giờ cao điểm chịu khó nhích từng chút. Có mệt mỏi thì nhìn ra hai bên đường: cây xanh, thảm cỏ, bụi hoa… đều là loại hoang dại nhưng được chăm chút cẩn thận mà trông vẫn tự nhiên. Những con đường bê tông dài hàng trăm ngàn cây số khắp nơi tôi qua gần như đều song hành với màu xanh của cây cỏ. Kể cả trên hoang mạc Nevada cũng dày đặc những bụi xương rồng trổ bông nhiều màu sắc, trên những ngọn đồi bát úp chồng lên nhau suốt vùng California đã phủ lớp cỏ đầu xuân mới nhú. Ðất đai rộng lớn, thiên nhiên hiện diện khắp nơi càng cho ta cảm giác mênh mông của trời của đất. Tầm mắt hun hút theo con đường, tầm mắt ngút ngàn hoang mạc, bờ biển, bình nguyên, trung du… Tự do phóng tầm mắt khắp nơi thấy mình to lớn hơn, tự do hơn, và tự chủ hơn.

Các thành phố Mỹ tôi đến mang lại ấn tượng về quy hoạch đô thị thật khoa học, chính vì vậy mà nó đẹp, cái đẹp của sự giản dị và hợp lý. Những con đường trong thành phố đều có bảng tên đường, bảng hướng dẫn làn đường treo ở độ cao phù hợp cho người ngồi trên xe hơi nhìn thấy, đủ lớn để từ xa đã đọc được, đủ khoảng cách để hướng dẫn xe quẹo phải trái hay quay đầu xe, ở các giao lộ đều có làn đường cho xe quẹo phải. Ðèn giao thông vẫn còn nhiều cái cổ lỗ, cột điện vẫn bằng gỗ với hàng dây điện đen chăng dọc suốt đường (ngay ở Mỹ cũng đâu đã “ngầm hóa” hết được đường điện).

Nhưng tất cả sạch sẽ gọn gàng, dù cũ kỹ nhưng vẫn được chăm nom bảo quản. Lòng đường sạch sẽ, lề đường và những bức tường phủ kín hoa lá, cây xanh, cứ vài con đường lại thấy một công viên nhỏ hay vườn hoa, bãi cỏ, ngày nắng ấm luôn có những bà mẹ đẩy xe đưa con đến chơi, trẻ em ở trường học gần đấy mỗi khi tan học cũng được bố mẹ cho ra đây chạy nhảy vui chơi trước khi về nhà. Bộ mặt đô thị mang lại cảm giác cuộc sống nơi đây quá đỗi bình yên.

Có lẽ tôi thích nhất là những ngôi nhà trong thành phố. Ngoài New York là với vô vàn tòa nhà kính nhiều màu cao chọc trời, Las Vegas cả ngày lẫn đêm rực rỡ ánh đèn và sắc màu của những trò chơi đen đỏ… Các thành phố tôi qua dường như có một quy định ngầm: Ở mỗi khu vực kiến trúc nhà cửa thường cùng một kiểu: giống nhau cả hình dáng, chất liệu xây dựng và bố trí mặt tiền. Mới nhìn cảnh quan khu phố có vẻ đơn điệu vì hầu hết các kiểu nhà hình thức và quy mô trông khiêm tốn, một trệt một lầu hoặc có thêm tầng lửng. Nhà nào cũng có vườn trồng hoa, vài cây cao, đặt ghế xích đu hoặc trồng cột chơi bóng rổ cho trẻ em. Không nhà nào bề ngoài trông nổi bật hơn so với xung quanh, dù có thể nội thất sang trọng. Nhìn những ngôi nhà này đã thấy sự bình đẳng trong cộng đồng và tôn trọng con người.

Trong những ngôi nhà tôi có dịp đến, khác với cấu trúc nhà ở Việt Nam, nhà Mỹ thường nhỏ so với diện tích đất, trong nhà phòng khách lớn nhất vì còn là nơi sinh hoạt của gia đình, kế đến bếp đồng thời là phòng ăn, các phòng ngủ nhỏ, nhà vệ sinh cũng nhỏ vừa đủ dùng. Tính thực tế của người Mỹ khá rõ, không phô trương ở những nơi không cần thiết. Mỗi ngôi nhà tính theo số phòng ngủ để biết lớn hay nhỏ, có thể định giá trị ngôi nhà. Tất nhiên, những khu nhà của các triệu phú tỷ phú Mỹ thì khác, rất khác. Khác thế nào thì tôi… không thể nói được, vì chưa tận mắt nhìn thấy chưa bước vào, ngoài việc nhìn thấy trên phim ảnh, như nhiều người khác.

Boston là thành phố tôi thích nhất. Cảnh quan như một thành phố Tây Âu thời cận đại, những khối nhà vuông vắn gạch đỏ đằm thắm, những ngôi nhà 1, 2 lầu với bậc tam cấp bên cạnh những khung cửa sổ sơn trắng êm đềm. Hoa mùa xuân nở khắp nơi, sắc hồng thắm trắng tinh khôi giữa xanh ngát lá. Boston còn là một thành phố trẻ bởi hàng trăm ngàn sinh viên của nhiều quốc gia đang học ở đây. Bước chân ra đường là cảm nhận được sức sống mới mỗi ngày từ những bước chân sinh viên nối nhau trên đường, trên xe bus, trong metro… Ngày tôi đến Boston đang chuẩn bị cho dịp lễ tốt nghiệp của các trường đại học nổi tiếng ở đây. Hàng chục ngàn phụ huynh sẽ đến đây tham dự buổi lễ long trọng này.

Ở nước Mỹ có thể nhìn thấy người xếp hàng khắp nơi: đi taxi, mua hàng, lên xe bus, làm thủ tục sân bay, đi ăn trưa ăn chiều ăn tối xếp hàng chờ có chỗ trống, mua cà phê và đồ ăn nhanh“to go,” kể cả đi vệ sinh nếu quá “bức xúc” cũng đừng mong chen ngang. Ai bảo chỉ có xã hội chủ nghĩa mới Xếp Hàng Cả Ngày? Qua nước Mỹ bạn phải làm quen và “chịu đựng” việc xếp hàng trật tự thôi, vì chỉ cần bạn chen ngang là lập tức có người nhắc nhở bạn ngay. Nếu bạn không biết đọc tiếng Anh thì đã có ký hiệu chỉ dẫn rõ ràng. Bạn không tuân thủ thì ý thức bạn quá kém, và như vậy bạn không xứng đáng nhận được ánh mắt tôn trọng của mọi người. Ai cũng có công việc cần, quỹ thời gian ai cũng như ai, xếp hàng là tôn trọng mình và tôn trọng người khác, đơn giản là như vậy.

Khi tôi đến nước Mỹ vào xuân. Phía Tây đã có những ngày nắng nóng. Mọi người trút bỏ quần áo mùa đông để khoác lên mình trang phục mùa hè, giản đơn, tiện dụng. Ngoài phố các cô gái khoe chân trần vai trần phơi nắng ấm. Dép kẹp, giày thể thao là hai loại phổ biến. Trang phục đơn giản có vẻ “bụi” và thực dụng. Trong các trường đại học cũng vậy, sinh viên ăn mặc nghiêm túc có, “bụi đời” cũng có luôn. Nhưng phong thái ai cũng tự tin, thoải mái. Giống như Sài Gòn, ít ai để ý đến quần áo của bạn nhưng ngày thường đi trên phố không khéo thì mớ quần áo giày dép đắt tiền sẽ làm cho bạn mất đi sự tự tin vì sự “chỉn chu” của mình.

Các thành phố Mỹ cũng gặp vấn nạn về nơi đậu xe, tuy không quá khó khăn nhưng vào giờ cao điểm hay ở những nơi công cộng, trung tâm mua sắm vào ngày cuối tuần thì tìm được một chỗ đậu xe thật sự là một kỳ công. Nhưng không một người bình thường nào đậu xe vào chỗ dành cho người khuyết tật, dù chỗ đó để trống rất lâu, dù phải đi vòng vèo mấy tầng hầm cũng chưa tìm được chỗ. Những cách hành xử theo quy tắc chung của xã hội, của cộng đồng như vậy được duy trì như là đạo đức, vì được củng cố bằng luật pháp, quy định và xử phạt nghiêm minh. Việc bị cảnh sát phạt cũng… bình thường, không phải bình thường vì vi phạm thường xuyên mà ai cũng hiểu mình đã phạm luật thì bị phạt là đương nhiên, mất tiền, mất thời gian đi nộp phạt… để lần sau nhớ đừng tái phạm. Không thấy ai tức tối hay ấm ức vì bị phạt (Ở mình, bị phạt nhiều khi ấm ức tức tối vì sĩ diện, vì mất tiền cho người phạt, chứ không phải vì bị oan). Lại nói, ngoài đường, nơi công cộng hầu như ít thấy bóng dáng cảnh sát, nhưng có việc gì bất thường xảy ra là thấy mấy ảnh xuất hiện liền, giải quyết một cách tự tin, nhanh chóng và chuyên nghiệp. Mỗi người là một cá nhân nhưng cũng là một phần hữu cơ của xã hội. Luật pháp và những quy tắc dành cho tất cả nhưng cũng vì một con người cụ thể. Do đó mọi người đều yên tâm và tin rằng, khi cần mình sẽ nhận được giúp đỡ tận tâm của người có chức trách và sự chia sẻ của cộng đồng.

Hai tháng đã qua từ ngày tôi đặt chân xuống phi trường LAX, nước Mỹ vốn rất xa lạ với tôi trở nên gần gũi hơn chỉ sau ba tuần vội vã lướt qua. Và cái gì còn lại trong tôi nhiều nhất? Không phải là những sôi động hiện đại làm choáng ngợp của một nước Mỹ giàu có mà là cuộc sống bình yên từ tất cả những điều bình thường và giản dị. Nhưng khi đi trên đường phố Boston nơi đã xảy ra vụ đánh bom khủng khiếp một tháng trước, tôi không thể không tự hỏi, tại sao nước Mỹ vẫn xảy ra những vụ xả súng đánh bom điên cuồng vào những người vô tội?Vì sao phim Mỹ hay miêu tả những tội ác khủng khiếp, thảm họa khôn lường? Vẫn biết ở các thành phố lớn đằng sau những tòa nhà chọc trời, đằng sau sang trọng xa hoa, đằng sau cuộc sống bình thản đang diễn ra trước mắt… luôn là những khu ổ chuột, xóm“nhà lá,” những đường phố tệ nạn và tội ác diễn ra hàng ngày. Sự phân hóa xã hội như một quy luật bù trừ, khoảng cách giàu nghèo ở nước Mỹ nằm ở hai cực cách xa nhau, chúng ta chỉ mới nhìn thấy một phần nhỏ của khoảng giữa. Còn có nhiều“cuộc sống” khác nữa của nước Mỹ mà người chỉ “đi qua”như tôi khó có thể biết hết.

Tôi không biết “khen-chê” nước Mỹ như nhiều người (lần đầu đi Mỹ về) đã viết, bởi vì ở đâu chẳng có điều tốt và cái xấu. Tất cả những gì làm tôi có cái nhìn mới hơn, khác hơn về nước Mỹ là từ những điều bình dị hàng ngày. Như những ngôi nhà có hàng rào thấp sơn trắng mà tôi đã nhìn thấy khắp nơi, như góc phố hiên nhà đầy hoa lá, như con đường chạy giữa hai hàng cây xanh phía trên là bầu trời xanh thắm, giữa ruộng nho bạt ngàn lấp lánh ánh mặt trời buổi bình minh hay giữa hoang mạc trong mặt trời đỏ ối buổi chiều tà… Cuộc sống mà tôi thấy ở nước Mỹ là gương mặt bình yên trong muôn mặt đời thường ở xứ sở mà nhiều người đã ước mơ một lần được đến, được sống, như ước mơ di trú đến chốn Thiên đường sau ngày giã từ cõi tạm.

Nhưng ngay cả Thiên đường cũng luôn có Ðịa ngục song hành; nếu không, mấy ai biết giá trị của hạnh phúc nơi Thiên đường?

Sài Gòn, hai tháng sau ngày đến nước Mỹ (7 tháng 5 – 7 tháng 7, 2013)

NƯỚC MỸ THÁNG NĂM (tùy bút)

Bốn năm trước, tháng 5/2013 lần đầu tôi đến nước Mỹ, và tôi vẫn luôn hy vọng không phải là lần duy nhất.

Gặp bạn nơi xa

Bạn bè lần đầu gặp mặt nhau nhưng đã thấy thật gần gũi.

Nước Mỹ, xa và gần…

Tháng Năm đã qua…Tôi biết, một ngày gặp lại còn xa lắm…

Ngôi nhà có hàng rào sơn trắng

Kiếp sau, hay nếu may mắn được lên Thiên đàng, nhất định tôi sẽ xây một ngôi nhà nhỏ có hàng rào sơn màu trắng bình yên…

Sài Gòn, tháng 5/2013

Trong hình ảnh có thể có: 1 người, đang đứng, sợi, kính râm, bầu trời và ngoài trời

XIN TẠ ƠN NGƯỜI…

Biết ơn vũ trụ tươi đẹp đã bao dung cho loài người và cho mỗi con người, biết ơn ông bà cha mẹ đã tạo ra hình hài và dạy ta từng tiếng nói đầu tiên, biết ơn thế giới quanh ta cho ta những nhận thức và niềm tin, biết ơn Đất Mẹ cho vụ mùa bội thu, biết ơn từng cơn mưa từng dải nắng mang lại sức sống diệu kỳ cho mỗi rừng cây mỗi bông hoa… Tất cả đã nuôi dưỡng cho ta đủ đầy cả “bánh mì và hoa hồng”… Biết ơn từng ánh mắt dịu dàng từng bàn tay ấm áp từng bờ vai vững vàng ở bên ta mỗi khi khốn khó. Biết ơn sự chia sẻ niềm chung vui với ta trong từng khoảnh khắc của cuộc sống. Biết ơn từng nắm gạo từng hột muối từng cọng rau ta được chia sớt khi đói lòng…

Dù con người đến và đi trong cuộc đời này chỉ là khoảnh khắc nhưng lòng nhân từ, sự biết ơn luôn nối tiếp nhau, Tạ Ơn đời đời…

Ngôi nhà có hàng rào sơn trắng

http://baotreonline.com/Van-hoc/Truyen-chon-loc/ngoi-nha-co-hang-rao-son-trang.html
Tiến sĩ khảo cổ học Nguyễn Thị Hậu, tên thân quen trong giới văn nghệ Sài Gòn là “Hậu khảo cổ”, còn là một nhà văn viết rất đều tay. Bà vừa ra mắt cuốn sách 101 truyện 100 chữ. Sở trường của bà là thể loại truyện cực ngắn và tạp bút với những đề tài về xã hội VN đương đại. Bà có văn phong nhẹ nhàng, duyên dáng và trong sáng, với những ý tưởng tinh tế, ý nhị. Truyện dưới đây được viết từ cảm hứng của chuyến du hành sang Mỹ mới đây của bà.

Không hiểu sao khi nhìn thấy những ngôi nhà như thế, trái tim chợt lỡ nhịp, một tình cảm dịu dàng tràn ngập như khi gặp lại mối tình không trọn vẹn. Những ngôi nhà có hàng rào sơn trắng, với tôi, luôn mang lại cảm giác bình yên mà bất cứ gia đình nào cũng muốn có. Hàng rào thấp sơn trắng như một ranh giới mong manh, ở trong là những gì thân thuộc ấm áp, bên ngoài là xa lạ lạnh lùng… Hàng rào có cổng, cũng thấp thôi, hay khép hờ hoặc gài tạm, mỗi ngày được mở ra cho người nhà ra vào, đón tiễn những người khách. Cánh cổng chỉ như “cửa khẩu” tượng trưng, nhìn nó có thể cảm nhận được sự thân thiện hay không của ngôi nhà. Một ngày nào đó, cổng rào luôn đóng im ỉm “nội bất xuất ngoại bất nhập”, một ngày nào đó người trong nhà lại ra vào bằng cách vượt qua rào, đạp đổ rào, khách đến nhà cũng bằng cách ấy… Một ngày nào đó cánh cổng rào luôn mở toang, chểnh mảng, người ra vào thờ ơ không buồn khép lại… Có lẽ ngày ấy sự bình yên của ngôi nhà bắt đầu ra đi…

Có lần, trong giấc mơ tôi thấy mình đứng ngập ngừng bên cạnh cổng rào, không dám đẩy cổng dù nó chỉ được gài chốt sơ sài, cũng không dám bấm chuông, sợ rằng chính tiếng chuông sẽ làm mình chợt tỉnh… Hình như phía sau tấm rèm lay nhẹ kia có ánh mắt ai đó tò mò nhìn người khách lạ đứng tần ngần bên rào nhà mình. Rồi nhận ra người khách chỉ là kẻ qua đường tình cờ dừng chân chốc lát, ánh mắt kia yên tâm rời khỏi cổng rào quay về với những gì thân quen với nó. Và tôi, không thể dừng chân lâu hơn, đành bước đi, để lại cảm giác hạnh phúc mình – đã – mơ - ước - từ - lâu ở lại phía sau, bên kia hàng rào thấp sơn màu trắng.

Sao mà tôi yêu những ngôi nhà này đến thế! Kiếp sau, hay nếu may mắn được lên Thiên đàng, nhất định tôi sẽ xây một ngôi nhà nhỏ có hàng rào sơn màu trắng bình yên…

(Cám ơn lời giới thiệu thật trân trọng!)

Chuyện ngày hôm qua :)

(copy từ FB về đây)

Có người đến méc với má mình (bà năm nay 89 tuổi) là: Tại sao cô Hậu đi Mỹ về viết bài khen nước Mỹ và chê VN. Dù cô ấy viết rất khéo nhưng như thế là không nên". Má mình nói: "tôi già rồi mắt kém không xem không đọc gì cả. Nó lớn rồi cũng sắp về hưu, làm gì là chuyện của nó. Mà nước Mỹ không có gì tốt sao nhiều ông lớn cho con qua đó học quá vậy?!"
Hihi :)

Thích · · Chia sẻ

Son Dao, Hồ Quang Anh, Bách Xuân Bùi và 299 người khác thích điều này.
54 trong số 55

Xem các bình luận trước
Hậu Khảo Cổ Ko chỉ méc má đâu nha

16 giờ trước · Thích · 2
Hoa Thanh Quế Lạ quá nhỉ. Chuyện này thiệt hôn?

16 giờ trước · Thích · 1
Hậu Khảo Cổ Cái gì lạ hả bác Hoa Thanh Quế

16 giờ trước · Đã được chỉnh sửa · Thích
Tuấn-Yến Nguyễn Em Hau oi, nhu the thi minh viet them vai bai nua di hihihihi

16 giờ trước · Thích
Hoa Thanh Quế chuyện méc mẹ người ta cứ như chuyện của các cháu mẫu giáo í

16 giờ trước · Thích · 2
Hậu Khảo Cổ Vậy mới dzui Như vậy là mình còn rất trẻ người non dạ và 2 là mình được khen "viết khéo" hehe

16 giờ trước · Đã được chỉnh sửa · Thích · 3
Quý Thích Đỗ Trời ạ, Hưu trí đến đuôi rồi mà còn bị méc má!

16 giờ trước · Thích
Tony Ngo · Bạn bè với Đốp Catherine và 13 người khác
Hay, hay!

16 giờ trước thông qua di động · Thích
Bao Thien · Bạn bè với Osin HuyDuc và 29 người khác
Em đọc bài đó của chị có thấy chị chê gì Việt Nam đâu nhỉ? Thương má Năm quá

16 giờ trước thông qua di động · Bỏ thích · 1
Thuyền Lá Tre hô hô, méc Má người ta à? Mà Má chị hay thiệt !

16 giờ trước · Bỏ thích · 2
Thị Trần má muôn năm!

16 giờ trước · Bỏ thích · 2
Liên Hương · 12 bạn bè chung
Má vậy mới sinh ra chị Hậu :))

16 giờ trước · Bỏ thích · 1
Hoang Dao Cam · Bạn bè với Thu Hien Vu và 29 người khác
Ông rất lớn chứ

16 giờ trước thông qua di động · Thích
Aqua Pham · Bạn bè với Nguyen Hoang Linh và 226 người khác
Nhiều người đã ngu còn tỏ ra nguy hiểm định gây tâm lý gia đình như đã từng...nhưng lần này thì...hà hà, bà kê tủ đứng vào mõm nhá,

16 giờ trước · Thích · 1
Hai Thuy Mắt cụ kém nhưng não còn minh mẫn quá, biết gài thế cờ câu trả lời :))

16 giờ trước thông qua di động · Thích
Bách NT "Nó lớn rồi" :))

16 giờ trước thông qua di động · Thích
Chiêu Anh Nguyễn hihi. e thik bác lâu roài mà chị

16 giờ trước thông qua di động · Bỏ thích · 1
Anh Hat bỏ qua chuyện ai méc, méc gì, còn mẹ để thiên hạ đến méc là hạnh phúc làm con, cô Hậu ơi.

16 giờ trước thông qua di động · Bỏ thích · 2
Hậu Khảo Cổ Bách NT: uh may quá bà già công nhận cô lớn rồi, chứ cô hay bị bà mắng như trẻ con á

16 giờ trước · Thích · 1
Hậu Khảo Cổ Anh Hat: mà lại còn được mẹ bênh "rất khéo" nữa, nhỉ

16 giờ trước · Thích · 4
Hien Le Kẻ cắp gặp Bà già thì thua rồi chị ơi!

16 giờ trước thông qua di động · Bỏ thích · 2
Công Tôn Sách Hôm 1/6 cháu đi nhậu với 1 số anh trên FB tình cờ gặp 2 bác Nguyễn Quang Lập và Đỗ TRung Quân ngồi kế bên thế mà đột nhiên có đồng chí an ninh nào đồng hương cùng quê Hà Tĩnh gọi dt méc ông già rằng cháu đi nhậu và viết blog phản động . Bó tay các đồng chí ấy luôn

16 giờ trước · Bỏ thích · 5
Hà Tuệ Hương Iu má quá, 89 mà minh mẫn hơn nhìu ngừi trẻ!

16 giờ trước · Bỏ thích · 2
Ninh Bao · Bạn bè với Gã Đầu Bạc và 5 người khác
🐞🔡⛺😛🔠

16 giờ trước thông qua di động · Thích
Hang Nga · Bạn bè với Dennis Quyen
ba la nguoi me tuyet voi nen co cung la nguoi me tuyet voi nhu vay voi Dennis Quyen va chi Châu Quyên Đỗ

16 giờ trước · Thích · 1
Ninh Bao · Bạn bè với Gã Đầu Bạc và 5 người khác
Cháu xin lỗi cô. Bé con nhà cháu nó cm linh tinh ạ

15 giờ trước thông qua di động · Thích
Hậu Khảo Cổ Ninh Bao: cô đang nghĩ xem là gì

15 giờ trước · Thích
Ninh Bao · Bạn bè với Gã Đầu Bạc và 5 người khác
Cháu nghĩ chắc là bé có 1 vài ý tưởng để cô viết truyện 100 chữ ạ

15 giờ trước thông qua di động · Bỏ thích · 1
Ba Sàm Bà cụ trả lời hay quá chị ạ.

15 giờ trước · Bỏ thích · 1
Tom Tep · Bạn bè với Thongtin Khuyenmai và 1 người khác
"Nghe cung nhu ko nghe...thay cung nhu ko thay...noi cung nhu ko noi........ai cung phai ve huu va ve gia...thi chap truoc lam gi...." Ba qua la thien....love cu. ♡

15 giờ trước thông qua di động · Thích
Phương Đông ha ha ha.

15 giờ trước · Thích
Heo Khùng Má thiệt là bá đạo.... hi hi hi

15 giờ trước thông qua di động · Bỏ thích · 1
Hậu Khảo Cổ Má bao giờ cũng là chổ dựa của chị mỗi khi có gì khó khăn

15 giờ trước · Thích · 2
Lê Phương Thảo Trời thiệt bó tay, có vụ méc này nữa hở chị:)

15 giờ trước · Bỏ thích · 1
Kim Cúc Ngô Thị Bé Hậu hư, để ngươì ta phải méc mẹ.

14 giờ trước · Bỏ thích · 1
Hậu Khảo Cổ Thì ng ta coi em còn chẻ người non dạ mà Kim Cúc Ngô Thị

14 giờ trước · Thích
Kim Cúc Ngô Thị Chị nghi má Hậu có chơi FB mà giấu.

14 giờ trước · Thích
Hậu Khảo Cổ Ờ hay là em làm cho má một cái FB nhể, để má theo dõi con gái dạy dỗ uốn nắn kịp thời haha

14 giờ trước · Thích
Quoc Bao Hoang · Bạn bè với Anh Gau Pham và 5 người khác
Chắc tay này nói câu: con không được chê cha mẹ khó .ha..ha..

14 giờ trước thông qua di động · Thích
Kim Cúc Ngô Thị Trình độ này là có rồi, không đợi em làm đâu, hihi

14 giờ trước · Thích
Hậu Khảo Cổ Quoc Bao Hoang: mình chắc người này chưa/ ko đọc bài mình viết nên mới nói như thế, chắc chỉ nghe ai nói lại

14 giờ trước · Thích
Quoc Bao Hoang · Bạn bè với Anh Gau Pham và 5 người khác
Chắc vậy chị ạ!

14 giờ trước thông qua di động · Thích
Ngoc Lan Nguyen · Bạn bè với Osin HuyDuc và 76 người khác
Má tuyệt vời.

14 giờ trước thông qua di động · Bỏ thích · 2
Nam Sinh Đoàn Các Cụ sang ở luôn kia, chê các Cụ thì có mà chết sớm.

11 giờ trước · Đã được chỉnh sửa · Thích
Nguyen Thuy Ha Hihi, Ma hay qua Ma oi!

11 giờ trước · Bỏ thích · 1
Khánh Chi Nguyễn Cái thời lày là thời lào thế nhểi?

8 giờ trước · Đã được chỉnh sửa · Bỏ thích · 1
Thien Nguyen · Bạn bè với Dona Đỗ Ngọc và 28 người khác
Mí ông lớn cho con sang đó học cách giãy chết để về nước giãy cho chết... theo. Hhehe

6 giờ trước thông qua di động · Thích
Nguyen Phi Cái người nhiều chuyện nầy nói mà không coi kỉ, cô Hậu cổ khen nước mẽo tốt nhưng cổ có cho bọn trẻ nhà cổ sang bên ấy đâu!

5 giờ trước · Thích
Hậu Khảo Cổ Em ko co xien Bac Nguyen Nguyen Phi oi

4 giờ trước thông qua di động · Thích · 1
Nguyen Phi He he he, vậy mà tớ cứ tưởng Hậu ngoại giao với bọn ý thoai...

4 giờ trước · Thích
Hậu Khảo Cổ Em lam viec nha Nuoc ca doi chi du an, lay dau xien cho con du Hoc My ha Bac

4 giờ trước thông qua di động · Thích · 2
Nguyen Phi Hì hì, nói chớ đâu chỉ là du học. Chỉ nuôi dạy bọn trẻ nên người như ngày hôm nay là Hậu cũng OK rồi mà

4 giờ trước · Bỏ thích · 1
Hậu Khảo Cổ Hihi cam on Bac a

4 giờ trước thông qua di động · Thích · 1
Lão Nhuề Hoan hô Thím Bảy! Cầu mong Thím mạnh khỏe, sống lâu.

khoảng một giờ trước · Bỏ thích · 1