CÁM ƠN THÀNH PHỐ THÂN THƯƠNG

 TC Xưa và Nay số ra ngày 26.6.2926

Nửa thế kỷ — một đời người, và cũng là một chương lịch sử đầy thăng trầm nhưng vô cùng kiêu hãnh của thành phố này. Là một người đã sống và gắn bó trọn vẹn 50 năm qua tại đây, nghĩ lại quãng đường dài đã qua trong tôi dâng lên một cảm xúc khó tả. Đó là sự đan xen từ tự hào cho đến những khoảng lặng hoài niệm.

Năm 1976, sau những ngày hòa bình đầu tiên đầy xúc động và ngỡ ngàng, thành phố bước vào thời kỳ mới sau chiến tranh với muôn vàn khó khăn của thời bao cấp. Ký ức thời ấy hiện diện trong mỗi người là những xếp hàng rồng rắn mua gạo mua củi theo sổ hộ khẩu, là những chiếc xe đạp cọc cạch chở hàng hóa trên đường phố thưa thớt ánh đèn, là những xóm nhà lá kênh đen ngay giữa lòng thành phố, là vùng ngoại ô ruộng lầy, nước ngập mênh mông khi triều cường.

50 năm sau, thành phố bây giờ mở rộng hơn nhiều lần, dân cư đông hơn, đa dạng hơn. Những đại lộ thênh thang, những tòa nhà cao tầng, hệ thống Metro hiện đại, cảnh quan thoáng đãng ven nhiều kênh rạch và một nhịp sống số hóa hối hả không ngủ. Một không gian mới mở ra cả 3 chiều: địa lý – lịch sử và ký ức, mang lại cho TPHCM một diện mạo mới mẻ. Nhìn lại hành trình 50 năm ấy người ta không khỏi kinh ngạc. Sự thay đổi không chỉ nằm ở những khối bê tông, những cây cầu vượt, mà là biểu tượng cho sức sống mãnh liệt, khả năng tự đứng dậy và vươn mình của một vùng đất.

Tháng 7.1976 cũng là thời điểm thành phố Sài Gòn – Gia Định chính thức mang tên TP. Hồ Chí Minh. Từ đó đến nay người dân thành phố có niềm tự hào về "cái chất" suốt 50 năm qua không bao giờ mai một: lòng bao dung và tinh thần nghĩa hiệp của con người nơi đây.

Người sống ở đây 50 năm đã chứng kiến thành phố này dang tay đón nhận biết bao cuộc đại di cư từ khắp mọi miền đất nước. Ai đến đây cũng được thành phố cho một cơ hội để mưu sinh, để đổi đời. Tự hào làm sao khi đi qua bao nhiêu biến động, từ những năm tháng gian khó cho đến những ngày gồng mình chống chọi với đại dịch, cái chất "bầu ơi thương lấy bí cùng", những bình trà đá miễn phí, những quán cơm xã hội, và tình người ấm áp vẫn cứ thế chảy tràn từ các ngôi nhà trong con hẻm nhỏ đến những biệt thự mặt tiền đường lớn. Thành phố không chỉ lớn hơn về tầm vóc kinh tế, mà còn lớn hơn ở cái tâm thế của một trung tâm văn hóa, nơi hội tụ và dung hòa mọi sự khác biệt.

Bên cạnh niềm vui nhìn thấy thành phố phát triển, người sống ở đây nửa thế kỷ không tránh khỏi những phút giây chạnh lòng, tiếc nuối cho những giá trị cũ dần lùi xa.

Đó là nỗi nhớ những kiến trúc và cảnh quan xưa ở trung tâm - chứng nhân của thời kỳ đầu tiên xây dựng thành phố - nay đã bị thay thế bằng các trung tâm thương mại lấp lánh kính và thép. Những hàng cây cổ thụ hơn trăm tuổi nhường chỗ cho chiếc cầu hiện đại, nhiều di sản công nghiệp biến thành khu đô thị mới, mai này không ai còn biết thành phố từng là một trung tâm công nghiệp sớm nhất cả nước... Đó là sự tiếc nuối cho một nhịp sống có phần thong thả, bình yên ngày xưa, nay thay bằng sự ồn ào ngày đêm của kẹt xe, khói bụi và phát triển kinh tế của một đô thị siêu lớn với các tầng lớp dân cư ngày càng phức tạp.

Nửa thế kỷ trôi qua, đối với một người đã gắn bó 50 năm như tôi, thành phố này không còn là một địa danh trên bản đồ nữa. Nó là tuổi trẻ, là một phần cuộc đời tôi! Thế hệ chúng tôi - những người sinh ra trong chiến tranh và lớn lên trong hòa bình – tự hào vì đã góp phần không nhỏ vào sự đổi thay của thành phố và đất nước!

Vào những dịp lễ lớn, những “người Sài Gòn” đến từ mọi miền đất nước từ những năm 1975, 1976 sẽ ngồi lại với nhau một góc quán quen, nhìn dòng người hối hả ngược xuôi. Không cần nhiều lời bời vì trong mỗi người luôn có một lời cám ơn: Cảm ơn Sài Gòn – TP. Hồ Chí Minh vì đã cùng nhau đi qua giông bão, cảm ơn vì đã lớn mạnh, và cảm ơn vì đã luôn là ngôi nhà đầm ấm, thân thương cho những ai chọn nơi này là quê hương thứ hai!

Nguyễn Thị Hậu