Nguyễn Thị Hậu
Vừa qua tôi được tham dự lễ kỷ niệm 10
năm Đường sách TP.HCM. Một buổi lễ trang trọng, vui tươi và mang tính cộng đồng
cao. Không khí lễ hội không chỉ ở sân khấu chính, mà còn tràn ngập cả con đường
với những gian hàng tấp nập người qua lại. Đó là cảnh tượng đúng với những gì
từ 10 năm trước nhiều người mơ ước, khi Đường sách mới ra đời.
10 năm qua, niềm vui của tôi và nhiều người khi đến với Đường sách, đầu
tiên là ở đây “quyền được tiếp cận văn hóa” một cách bình đẳng giữa mọi người.
Từ “người thành phố” đến du khách ghé qua, từ người già đến người trẻ, từ anh
chị công nhân, buôn bán đến người nghiên cứu, các học giả… Các gian hàng ở đây
từ sách đến văn hóa phẩm khá đa dạng về chủng loại, giá cả, phục vụ nhiều nhu
cầu khác nhau, “túi tiền” khác nhau. Việc dễ tiếp cận và chi phí thấp là “điểm cộng”
so với các thiết chế văn hóa khép kín, như rạp phim, nhà hát, bảo tàng có vé, trung
tâm thương mại…
Không gian mở, xanh mát thân thiện ở đây khiến
việc đọc sách, nghe nói chuyện chuyên đề, tham gia workshop trở thành một hoạt
động đời sống thường nhật, chứ không phải một hoạt động mang tính hàn lâm, góp
phần khuyến khích và nuôi dưỡng thói quen đọc sách và học tập trong những điều kiện khác nhau. Trong bối
cảnh thành phố đông đúc, áp lực, những không gian yên tĩnh và nhân văn như vậy giúp người dân “sống chậm lại”, tái cân
bằng cảm xúc,
giúp cải thiện sức khỏe tinh thần của cư dân đô thị.
Với một thành phố lớn như TP.HCM, rất cần thiết duy trì, thậm chí tái tạo giao tiếp xã hội cho
cộng đồng dân cư luôn biến động phức tạp. Đường sách tạo không gian gặp gỡ nhiều thế hệ có thể cùng chia
sẻ hoạt động hay nghỉ ngơi giải trí trong một không gian văn hóa, điều mà đô thị hiện nay đang thiếu. Tại đây
tạo điều kiện cho các sinh hoạt cộng đồng, tạo nên mạng lưới kết nối xã hội, góp
phần nuôi dưỡng tinh thần công dân: Khi người dân quen với việc sử dụng và giữ
gìn không gian chung, ý thức công cộng và trách nhiệm xã hội được hình thành
một cách tự giác.
Đối với xã hội, Đường sách là mô hình
“xã hội hóa” nguồn lực văn hóa với sự đầu tư không lớn nhưng hiệu quả dài hạn. Đường sách mang lại hình ảnh đô
thị hiện đại và quản trị đô thị văn minh. Gia tăng sức hấp dẫn du lịch văn hóa vì
không gian này trở thành điểm dừng chân đặc trưng, khác biệt với mô hình mua
sắm hay giải trí thuần túy.
TP.HCM có một không gian văn hóa công cộng như Đường sách không chỉ là “điểm
đến”, mà là một” hạ tầng mềm” của đô thị hiện đại. Lợi ích của nó lan tỏa trên
nhiều tầng: từ cá nhân, cộng đồng đến xã hội và quản trị đô thị.
Quan trọng hơn cả là những không gian như Đường sách lưu giữ ký ức đô thị
đương đại: ký ức về đọc sách, trò chuyện, suy tư, học hỏi giữa lòng thành phố. Không
ồn ào, không phô trương, nhưng bền bỉ định hình “chất” của một đô thị đáng
sống. Nếu coi hạ tầng cứng (đường sá, cao ốc) là thân thể của thành phố, thì
những không gian văn hóa công cộng như Đường sách chính là tâm hồn đô thị. Từ đó hình thành Di sản văn hóa đương đại như nhiều
quốc gia từng có.
Tôi luôn mong TP.HCM có thêm những không gian văn hóa công cộng như Đường sách. Những hoạt động hướng
đến và vì người dân sẽ góp phần xây dựng môi trường đô thị nhân
văn, nơi văn hóa không chỉ là sản phẩm tiêu dùng hay sự kiện lễ hội, mà là nơi nguồn
lực xã hội có vai trò quan trọng cho phát triển bền vững.
Ngày 10/1/2026 – bài đầu tiên của 2026 – trừ bài tết
Ý kiến cho báo TT (Ái Nhân)
Vừa qua việc TP quyết định xây dựng công viên ở số 1 Lý
Thái Tổ và khu vực Bến Nhà Rồng đã nhận được sự đồng thuận của người dân. Bởi
vì chúng ta còn quá thiếu nhưng không gian văn hóa công cộng, nhất là hiện nay
TP Hồ Chí Minh đã có một không gian và dân số lớn hơn, tương lai gần sẽ là một
“siêu đô thị”.
Và nay TP. HCM vừa quyết định dành một số “khu đất vàng”
từ nhiều năm nay bị rào chắn trông rất hoang phế ở những vị trí trung tâm, để
làm công viên, vườn hoa phục vụ người dân vào dịp Tết 2026. Như vậy tết này người
dân có thêm nhiều nơi để đến vui chơi, những khu đất vàng thực sự được tăng
thêm giá trị sử dụng dù có thể chỉ trong một thời gian ngắn. Việc chủ trương
“xã hội hóa” đầu tư vào những công trình này là phù hợp, vì ngoài giá trị kinh
tế, giá trị văn hóa mà doanh nghiệp đóng góp cho thành phố còn quan trọng hơn!
Những hoạt động hướng đến người dân, vì lợi ích cộng đồng
như vậy góp phần xây dựng môi trường đô thị nhân văn. Thành phố đáng sống,
ngoài những tiêu chí khác, còn là nơi mà không gian nghỉ ngơi, vui chơi giải
trí, giao tiếp cộng đồng ngày càng được quan tâm, là nơi mọi nguồn lực xã hội
có nghĩa vụ và trách nhiệm tham gia vào sự phát triển đô thị, trong sự định hướng
của chính quyền và giám sát của cộng đồng dân cư.
11.1.2026
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét