Nguyễn
Thị Hậu
Trong những truyền thuyết
của 18 (bội số của số 9) đời vua Hùng có truyện Sơn Tinh Thủy Tinh. Những món
thách cưới nổi tiếng của vua Hùng “Voi chín ngà gà chín cựa ngựa chín hồng mao”
toàn là “đặc sản” trên cạn trong rừng, nhờ đó mà Sơn Tinh đã thắng trong cuộc
đua trở thành phò mã. Vô tình hay cố ý, sự thiên vị trong việc ra “đề thi” của
vua Hùng đã tạo ra sự cạnh tranh không công bằng cho “thí sinh”. Do đó Thủy
tinh bị thua nhưng không “tâm phục khẩu phục”. Chuyện sau đó thế nào ai cũng biết.
Nhớ đến chuyện con số 9
nổi tiếng là nhân việc Bộ Giáo dục và Đào tạo trình và được quốc hội thông qua
đề án đào tạo 9000 tiến sĩ với số tiền khổng lồ 12.000 tỷ đồng, trung bình mất
1,3 tỷ đồng để có 1 tiến sĩ, lại thêm tỉnh Đắc Nông xin ngân sách hỗ trợ 900 tỷ
đồng xây quảng trường trung tâm thành phố Gia Nghĩa.
Từ mấy chục năm nay Bộ
Giáo dục và Đào tạo đã triển khai nhiều đề án đổi mới, nâng cao chất lượng giảng
dạy, học tập của các cấp học từ Đại học, cao đẳng đến phổ thông cơ sở, phổ
thông trung học… Các đề án đều được đánh giá là “những chủ trương đúng đắn”
nhưng sau khi triển khai, việc các cơ sở giáo dục có được “nâng cao năng lực và trình độ của đội ngũ giảng viên, đáp ứng được yêu
cầu về điều kiện đảm bảo chất lượng trong quá trình quy hoạch lại và phát triển
các ngành, chuyên ngành đào tạo mới theo nhu cầu xã hội” hay không thì cả xã
hội đều đã nhận thấy!
Vậy nhưng lại tiếp tục
có thêm dự án mới, vẫn là chủ trương đúng đắn và luôn dự báo kết quả với hai từ
“hy vọng”. Không thể không tự hỏi, bao giờ thì lãnh đạo ngành giáo dục cắt “cơn
nghiện” đề án “đổi mới giáo dục” tiêu tốn hàng nghìn tỷ đồng từ ngân sách nhà
nước mà hầu như chẳng thay đổi được gì, ngoài những con số khác nhau được diễn
giải bằng từ ngữ rất hào nhoáng. “9000 tiến sĩ để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo
dục” như thế nào nếu xuất phát từ não trạng “bằng cấp quyết định” còn hơn thời phong
kiến? Ngay cả thời phong kiến đi học và thi để làm quan nhưng không phải từ tiền
nhà nước. Những đề án như vậy chỉ đáp ứng cho mục đích “hiếu bằng, hiếu danh,
hiếu quan” chứ không phải phục vụ nhu cầu “hiếu học, hiếu tri” để mang lại khả
năng và thực thi đổi mới đất nước.
Mới năm ngoái đây một tỉnh
miền núi phía Bắc đã đề nghị chính phủ cấp ngân sách khá lớn để xây dựng khu quảng
trường trung tâm và tượng đài. Một nghịch lý phổ biến là nhiều tỉnh nghèo có
nguồn thu ngân sách thấp, tình trạng kinh tế - xã hội rất khó khăn nhưng lại luôn
đề xuất xin kinh phí “nghìn tỷ” không phải để xây dựng trường học, bệnh viện
hay hỗ trợ người dân sản xuất mà chỉ để xây dựng thành phố hoành tráng và những
trụ sở, quảng trường... như ông chủ tịch tỉnh Đắc Nông nói, vì “không có chỗ
nào để vui chơi, khi có lễ hội hay mittinh cũng không có chỗ nào để tổ chức nên
xin Chính phủ đồng ý, hỗ trợ vốn để xây dựng quảng trường". Lại phải tự hỏi,
đến bao giờ thì lãnh đạo các tỉnh sẽ “cắt cơn nghiện” dự án xây dựng quảng trường
tượng đài mà tập trung nguồn lực cho “điện đường trường trạm” và đổi mới đời sống
người dân?
Dễ dàng nhận thấy mục
tiêu của các đề án, dự án hướng đến là việc chi tiêu vô tội vạ hàng ngàn tỷ đồng
ngân sách tức là tiền thuế, tiền bán tài nguyên khoáng sản, bán cảnh quan môi
trường, đánh đổi di sản văn hóa… Kết quả là gì nếu không là để thỏa mãn “bệnh
sĩ” – một căn bệnh mạn tính nhờn thuốc lại được nuôi dưỡng bởi “bầu sữa ngân
sách”, từ đó kéo theo sự phát triển tràn lan của nạn tham nhũng nặng nề, bị coi
là căn bệnh ung thư giai đoạn cuối của một chính thể.
Mỗi câu chuyện người
xưa để lại đều có nhiều ẩn ý. Đằng sau hình tượng Thủy tinh “hàng năm dâng nước
gây lũ lụt” phải chăng còn là lời cảnh báo: sức dân như nước, đừng để xã hội
luôn trong tình trạng bức xúc vì “nâng thuyền là dân mà lật thuyền cũng là
dân”. Những đại biểu của dân trong cơ quan quyền lực cao nhất cần có sự công
chính, tránh vì “lợi ích” của ngành này tỉnh kia mà thông qua những dự án gây
phản ứng trong nhân dân và “góp phần” làm nghèo đất nước!
TC NGƯỜI ĐÔ THỊ SỐ RA NGÀY 21/11/2017 CÓ NHIỀU BÀI HAY :)
