CHỢ THIỆP SÀI GÒN

http://plo.vn/xa-hoi/cho-thiep-sai-gon-661790.html

Nguyễn Thị Hậu

Hồi những năm 70, 80 của thế kỷ trước, Sài Gòn từng có một “chợ” bán thiệp quanh năm nhưng từ khoảng đầu tháng 11 trở nên tấp nập, rộn ràng và tươi vui muôn vàn màu sắc.

Đấy là thời gian Sài Gòn bắt đầu có những ngọn gió se se mát lạnh vào chiều tối, hơi sương lảng bảng quanh những ngọn đèn đường. Những đường phố khu trung tâm hình ảnh Ông già Noel đã xuất hiện sớm trên cửa kính quán xá nhắc nhở người qua đường mùa Giáng sinh đang đến, năm Dương lịch sắp hết. Một thành phố phóng khoáng và mang nhiều nét Tây phương như Sài Gòn thì mùa lễ hội cuối năm thường kéo dài từ Noel đến Tết âm lịch. Từ lúc này Chợ Thiệp ở trước Bưu điện trung tâm bắt đầu vào mùa cao điểm bán Thiệp Xuân.

Ngày thường nơi đây có những sạp bán bao thơ, bưu ảnh, giấy viết thư… Thời ấy người ta còn viết thư tay, bỏ bao thơ dán tem và gửi bưu điện. Tại đây bán các loại bao thơ đủ màu trắng xanh hồng tím hoa văn in nổi in chìm đậm nhạt đủ kiểu. Mỗi xấp là chục 12 chiếc cùng một màu hoặc nhiều màu, đơn giản nhất là bao thơ viền sọc xanh đỏ in chữ “par avion”. Bao thơ làm bằng loại giấy mịn màng, dày vừa đủ kín đáo nhưng cũng mỏng vừa đủ là “cánh thư”. Còn giấy viết thư là từng xấp mỏng, có kẻ hoặc không, góc tờ giấy cũng in màu nhạt và hoa văn chìm… Thời mới hòa bình những dòng chữ trên những tờ giấy đẹp như thế đã nối liền biết bao gia đình trong Nam ngoài Bắc. Rồi thiệp sinh nhật, thiệp chúc tốt lành… loại nào khi mua cũng được người bán cho vào chiếc bao nilon trong suốt và kèm theo bao thơ trắng tinh, làm người mua không thể chỉ mua một chiếc.

Vào mùa thiệp Tết sạp bán thiệp nở rộ trên vỉa hè và khoảng trống xung quanh Nhà Thờ Đức Bà. Mỗi sạp đơn giản là một chiếc bàn, hai bên đóng cái khung gỗ treo những chiếc khánh màu đỏ rực rỡ màu vàng lấp lánh xen lẫn những mẫu thiệp mừng Giáng Sinh và mừng năm mới của ta lẫn tây: Giáng sinh An lành, Merry Christmas, Cung chúc tân xuân, Chúc mừng năm mới, Happy New Year, Bonne Année… Vài năm sau tháng tư 75 còn có cả С Новым годом theo trào lưu học tiếng Nga… Thiệp Tây thì có ông già Noel và xe tuần lộc, ngôi nhà ấm áp ngọn đèn trong đên mưa tuyết, cây thông xanh lấp lánh trang kim… Thiệp Tết truyền thống có hình hoa đào hoa mai, cây nêu bánh chưng tràng pháo… dần dần có thêm nhiều thiệp vẽ bụi tre nhà lá dòng kinh cầu dừa thiếu nữ khăn rằn áo dài tóc bay theo gió… Là để gửi cho những người đã ra đi một chút hình ảnh quê nhà.

Chợ Thiệp bán từ sáng đến tối khi bưu điện đóng cửa vẫn còn vài sạp sáng đèn. Người mua từ già trẻ lớn bé giàu nghèo, từ người Sài Gòn đến du khách… mọi người đều chọn được những tấm thiệp đẹp ưng ý lại vừa túi tiền. Những tấm thiệp không chỉ có lời chúc xã giao lịch sự mà còn gửi gắm bao nỗi niềm thương nhớ…

Sài Gòn có nhiều nơi bán thiệp nhất là gần các nhà thờ, bắt đầu “mùa thiệp” là cho mùa Giáng sinh. Trong các Bưu điện hay nhà sách, các sạp báo và đồ lưu niệm ở đường Nguyễn Huệ cũng bán bưu ảnh thiệp tết… nhưng không đâu đông đúc và nhiều mẫu thiệp đẹp như chợ thiệp ở Bưu điện trung tâm.  Đó cũng là một nơi mà người Sài Gòn chí ít cũng vài lần lui tới trong năm, như đi chợ Bến Thành, đến Thương xá Tax, dạo chơi bến Bạch Đằng… Nó cũng là nơi nhiều du khách nhớ đến bởi sự phong phú của văn hóa Việt tập trung ở đây qua những tấm thiệp muôn màu muôn vẻ.

Từ khoảng cuối những năm 1980 chợ Thiệp vắng dần, vì chất lượng giấy làm bao thơ, làm thiệp ngày càng kém, mẫu mã đơn điệu, chất lượng in lại xấu. Dù vẫn còn nhu cầu về thiệp trong các dịp lễ tết vẫn còn nhưng người ta không còn thói quen dạo chơi và mua thiệp cũng vì chợ đã bị dẹp vì “lấn chiếm lòng lề đường”. Khoảng mươi năm trước Chợ thiệp lại được nhóm họp ở đây với phong trào thiệp hand make: những chiếc thiệp hình vẽ ngộ nghĩnh, trang trí không đụng hàng, trẻ trung, hiện đại… Nhưng cũng chỉ sôi nổi được một thời gian vì internet đã phổ biến.

Bây giờ người ta viết thư gửi thiệp đều qua mạng, chẳng mấy ai còn nhớ đến những cánh thiệp Xuân được bày bán bên hông Bưu điện Sài Gòn thủa trước…

Sài Gòn 17.10.2016

P/S. Theo nhà văn Nguyễn Đông Thức thì chợ thiệp có từ nửa sau thập niên 1960 rồi Đầu tiên là từ các bạn trẻ SVHS có hoa tay tự phát làm thiệp thủ công đem ra công trường Nữ vương Hoà Bình đứng bán (lề đường rộng phía đối diện bưu điện). Rẻ, đẹp, tiện mua hơn vào nhà sách nên dân SG ủng hộ rất nhanh. Riết hình thành chợ mỗi dịp tháng 12 về.

NHỮNG CÁI CHẾT TRẺ

Nguyễn Thị Hậu

Xã hội một lần nữa lại “sốc” vì cái chết của mấy cô cậu trẻ tuổi với slogan “Việt Nam nói là làm!”. Nhưng họ đã nói và làm cái gì?

Đó là những status (dòng trạng thái trên facebook) nói rằng nếu được nhiều người like (thích, đồng tình) thì sẽ nhảy xuống sông, sẽ mang xăng đốt trường, thậm chí sẽ tự tử!  Sau khi treo status “câu like” chưa đến một ngày thì các facebooker này đã nhận được hàng chục ngàn like, vượt xa “chỉ tiêu” đề ra. Lời nói không thể gió bay vì đã bị cư dân mạng buộc chặt bằng hàng ngàn comments (ý kiến) hàng trăm share (chia sẻ) khích bác xúi dục  đe nẹt chửi bới mà phần lớn đến từ những người trẻ. Không khác được, chủ nhân “status ngàn like” đã phải làm đúng như đã nói, dù chỉ là nói trên facebook!

Vâng, “Việt Nam nói là làm” của một bộ phận giới trẻ là như vậy đấy! Dại dột, vô trách nhiệm với bản thân và gia đình. Nhưng phải chăng hiện tượng này là sự phản ứng lại thực trạng của những người lớn “nói mà không làm”, thậm chí “nói một đằng làm một nẻo”?!

Rất nhiều người lớn buông tiếng thở dài, không hiểu nổi vì sao người trẻ có thể nói và làm những điều ngu dại như thế?! Vì ham nổi tiếng? vì bế tắc trong cuộc sống? vì muốn thử xem “có ai can tôi không?”. Liệu có em nào khi đánh cược với mạng xã hội đã tin rằng, sẽ có người can ngăn mình và chống lại đám đông đang hóng hớt một tai nạn chết người? Nếu đã hy vọng như vậy thì cái chết thực chất là nỗi thất vọng cùng cực!

Chúng ta có hổ thẹn không, mỗi khi lướt qua những facebook “trẻ trâu” nhìn số lượt like tăng lên vùn vụt như những viên đá ném xuống hố chôn sống nạn nhân, ta đã dửng dưng cho rằng “ngu thì chết”, hay hèn nhát không dám mở lời can ngăn vì sợ cũng sẽ chết  vì đám đông hung hãn kia?

Vậy ai bảo mạng xã hội là “ảo” khi nó đưa đến những cái chết thật?

Mới đây một học sinh lớp 8 ở Yên Bái đã tự tử sau khi bị bạn bè đánh, làm nhục và bêu riếu trên facebook. Đây không phải là trường hợp đầu tiên và rất có thể chưa phải là cuối cùng!

 Đã nhiều người trẻ chết vì bị đánh hội đồng, tự tử vì bị bạn bè, gia đình làm tổn thương nhục nhã, vì bị xâm hại, vì tai nạn, vì những lý do “trời ơi đất hỡi” như kiểu “câu like” nói trên… Rất nhiều “cái chết” đã được “báo trước” nhưng chúng ta đã thờ ơ, bỏ qua vì coi là chuyện vớ vẩn! Những người tham gia “khuyến khích” việc làm của kẻ dại dột kia đôi khi tưởng chỉ là vui đùa, nhưng khi nạn nhân đã chết thì bản thân họ có bao giờ nghĩ rằng, mình là thủ phạm gián tiếp? Những bậc cha mẹ, thầy cô, anh chị có bao giờ tự hỏi, chúng ta đang sống cùng với con em mình hay chỉ là tồn tại bên cạnh chúng?!  

Đó là chuyện “trên mạng ảo” còn đây là trường hợp ở ngoài đời thật. Một em bé đã chết vì chạy xe đạp va vào miếng tôn sắc lạnh trên chiếc xe ba gác không được che chắn cảnh báo, khiến xã hội lại phải lên tiếng về  những chiếc xe thô sơ chở hàng cồng kềnh nguy hiểm; sau đó cơ quan chức năng đã “tổ chức  truy quét bắt giam” những phương tiện ấy. Không biết được mấy ngày hay rồi đâu lại vào đấy? Nhiều người đặt câu hỏi, hàng ngày cơ quan chức năng ở đâu, cảnh sát giao thông ở đâu khi sự nguy hiểm như thế vẫn qua lại trước mắt mọi người? Tại sao không nhắc nhở, cảnh cáo và xử phạt ngay theo luật? Hay vì một tâm lý “nắm người có tóc không ai nắm kẻ trọc đầu” nên chỉ xử phạt xe máy xe hơi, còn xe thô sơ thì mặc kệ? Nếu làm đúng chức trách thì việc đau lòng sao có thể xảy ra?

Trong trường hợp này dư luận xã hội thương xót nạn nhân đồng thời cũng thông cảm với người cựu chiến binh nghèo phải kiếm sống bằng việc đi chở thuê và vô ý gây ra tai nạn. Thế nhưng chúng ta cũng thường xuyên chứng kiến những trường hợp, khi cơ quan chức năng xử lý vụ việc tương tự thì người qua kẻ lại lại ào ào bênh vực người vi phạm luật – chính điều đó cũng làm xói mòn ý thức chấp hành luật pháp của người dân và người thi hành công vụ. Ở một mức độ nào đó, thái độ như thế có khác nào những comments trên facebook xúi dục người trẻ làm điều ngu dại?

Những cái chết như thế cứ xảy ra là biểu hiện “chỉ số” của sự vô cảm, thậm chí độc ác trong xã hội đang ngày càng cao. Một cái chết “vô lý” của người trẻ có thể làm mỗi người thương cảm hay phê phán xã hội nói chung. Nhưng cần hơn là hành động  tích cực: đừng góp thêm nguy cơ từ thái độ vô trách nhiệm trên mạng xã hội mà hãy lên tiếng cảnh báo hay ngăn chặn! Bởi vì tất cả đều muộn màng trước cái chết, nhưng không bao giờ là muộn để ngăn chặn những cái chết vì bế tắc và dại dột như thế tiếp theo.

Để những người trẻ có thể sống theo slogan “Việt Nam nói là làm” một cách khôn ngoan, hữu ích và nhân bản.

Sài Gòn 15.10.2016

THỜI CỦA “THÁNH TRÌNH”

Nguyễn Thị Hậu

Năm nào cũng vậy, cứ đến mùa mưa lũ là nhiều đập thủy điện lại bất ngờ xả nước làm hàng chục ngàn người dân trong vùng phải hứng trọn cơn lũ do người gây ra khi thiên tai còn đang hoành hành. Người quản lý các đập thủy điện đều có chung một câu trả lời “xả lũ đúng quy trình”, vì “không xả thì vỡ đập”! Hồ chứa và đập nước luôn có chức năng điều tiết nước nhất là vào mùa lũ, nhưng xem ra những đập   hồ này không thực hiện được chức năng đó vì mùa hạn vẫn hạn và mùa lũ lại thêm lũ! Nếu hỏi tại sao chắc lại có câu trả lời: hồ và đập được xây dựng đúng quy trình!

Chỉ tại mưa lũ gió bão là không đúng “quy trình”, tại dân là không có “quy trình” để tự bảo vệ mình. Còn tất cả mọi việc của nhà quản lý đều đúng quy trình.

***

Gần đây cụm từ “đúng quy trình” lại tràn lan trên báo chí và mạng xã hội. Đấy là câu trả lời về việc bổ nhiệm, đề bạt, nói chung là quy hoạch cán bộ tham gia vào các vị trí quản lý và lãnh đạo từ địa phương đến trung ương. Dư luận lên tiếng vì một thực trạng phổ biến ở nhiều địa phương, nhiều ngành: một người làm quan cả họ cũng được… làm quan. Quan bố truyền cho quan con, quan anh bổ nhiệm quan em, quan bác quy hoạch quan chú quan cháu, quan chồng sắp xếp quan vợ… Tính chất “gia đình trị” được bọc bên ngoài một cái vỏ khá chắc chắn “việc bổ nhiệm đã làm đúng quy trình”.

Ai từng làm việc trong bộ máy nhà nước đều biết và hiểu quy trình bổ nhiệm cán bộ mang tính hình thức và máy móc như thế nào.  Những tiêu chí đưa ra có vẻ hoàn hảo “vừa hồng vừa chuyên” nhưng trong thực tế không được như vậy. Trước đây nếu dân gian đã khái quát “nhất tiền tệ, nhì quan hệ, ba hậu duệ, bốn… trí tuệ” thì hiện nay tình trạng bổ nhiệm cán bộ lại theo một thứ tự khác: “nhất hậu duệ, nhì tiền tệ, ba quan hệ, bốn trí tuệ”, bởi vì khi đã dùng đồng tiền “đi trước” để đạt mục đích quyền lực thì tất yếu phải “củng cố đời con”để giữ cho được địa vị và quyền lợi. Cũng dân gian đúc kết về tình trạng này bằng một câu hỏi châm biếm cay đắng “đồng chí này là con  đồng chí nào?”.

***

Báo chí lại ồn ào chuyện một ông Vụ trưởng của Bộ Y tế đi “hầu đồng” cầuchứctước.Hầu đồng hay cầu cúng thánh thần nào đó là những hình thức tín ngưỡng, khoảng hai chục năm trước còn bị lên án và dẹp bỏ cả đền miếu và sinh hoạt tâm linh vì coi đó là “mê tín dị đoan”. Từ vài năm nay bỗng nhiên được phục hồi bắt đầu từ những lễ hội mang danh “bảo tồn di sảnvănhóa”.Trong những ngày lễ hội, tham gia“xin ấn” “cướp lộc” không thể vắng mặt thành phần công chức, thậm chí còn là những người luôn cúng lễ hậu hĩ và “thành tâm” nhất.

ÔngVụ trưởng, ngoài chức trách nhà nước thì ông là một công dân bình thường. Ông có quyền theo một tín ngưỡng, tôn giáo. Hoặc ông có thể thực hành nghi lễ của một tín ngưỡng vì một niềm tin, hy vọng hay mong đợi của cá nhân hay của gia đình ông… Điều đó chẳng ai có quyền can thiệp. Nhưng, chuyện ồn ào vì “nghe đồn” ông sắm lễ hầu đồng cầu thăng quan tiến chức. Việc ông lên đến chức Vụ trưởng chắc chắn là theo “đúng quy trình”, nay ông muốn lên cao hơn âu cũng là chuyện bình thường như mọi quan chức khác. Cho nên làm sao để sự thăng tiến của mình tiếp tục “đúng quy trình” thì ông – cũng như nhiều quan chức khác -phải tìm đến chỗ dựa là thánh thần.

Chuyện quan chức đi lễ bái cầu xin ở những nơi “linh thiêng”, có “đệ tử ruột” là người “cõi trên” chuyên tư vấn tham mưu đường đi nước bước theo sự mách bảo của  “thần thánh” không còn là chuyện lạ. Chức càng to càng cúng lễ nhiều, cầu được thì phải lễ tạ, rồi lại cầu lại lễ… Vậy “thánh thần” phù hộ cho quy trình hay quy trình chính là “thánhthần”?

***

Vì sao dư luận xã hội phải lên tiếng và nhà chức trách lại mang hai chữ “quy trình” ra để biện minh? Đó là vì cái “quy trình” ấy ngày càng bộc lộ nhiều tiêu cực và để lại hậu quả nặng nề.Trong “từ điển” của quan chức bây giờ có hai cụm từ được sử dụng thường xuyên nhất là "đúng quy trình" và "rút kinh nghiệm". Cứ đúng quy trình mà gây hậu quả thì rút kinh nghiệm… lần sau vẫn theo đúng quy trình ấy! Hai cụm từ này đã vô hiệu hóa tất cả mọi sai phạm,  thậm chí biến tội lỗi thành công trạng, để rồi lại theo “quy trình” người phải “rút kinh nghiệm” hoặc tiếp tục thăng tiến trên đường quan lộ, hoặc “hạ cánh an toàn” trong vinh hoa phú quý.

Cho nên, dân gian cũng đã kịp thời tổng kết: “Thời  nay thời củaThánh Trình, Trạng Trình* phải gọi Quy Trình là ông!”

(*Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm)

SàiGòn 17.10.2016

Vụn vặt đời thường (127)

@ Mặc ai nói gì thì nói, nhà tôi chỉ dúng các loại nước mắm làm từ cá và nước tương làm từ đậu nành!
"Thời đại đồ... đểu" phát triển có sự góp sức của truyền thông đểu!

@ NƯỚC MẮM VÀ NƯỚC CHẤM (note cũ)

Nguyễn Thị Hậu

Dân gian gọi NƯỚC MẮM đã cho thấy cách gọi xuất phát từ nguyên liệu chính làm ra loại gia vị này.
NƯỚC MẮM LÀ PHẢI ĐƯỢC LÀM TỪ CÁ, có mùi đặc trưng và vị mặn mòi. Tuỳ từng vùng có những loại cá khác nhau, vào mùa khác nhau thì “bí quyết” ướp chượp cũng khác nhau. Mỗi một nhãn hiệu nước mắm truyền thống có một bí quyết riêng, tạo nên hương vị riêng. Cũng nguyên liệu ấy qua tay những người thợ lành nghề sẽ cho ra các loại nước mắm ngon khác nhau. Nước mắm sản xuất thủ công truyền thống đòi hỏi rất công phu nên hiện giờ giá thành khá cao, chưa có chính sách “bảo hộ” loại gia vị rất độc đáo này nên nhiều nhà sản xuất phải bỏ nghề. Hãng nước mắm ngon giờ đếm trên đầu ngón tay. Người kỹ tính thì thấy việc tìm mua chai nước mắm “xịn” khó hơn tìm chai rượu xịn!

Còn có loại nước (chấm) KHÔNG LÀM TỪ CÁ, là một hỗn hợp pha chế từ hương liệu và nguyên liệu nào đấy theo công thức giống nhau ở tất cả những nơi sản xuất. Vị đặc trưng là NGÒN NGỌT (không như nước mắm thật: mới nếm thì mặn nhưng ngọt “hậu”). Thậm chí còn có loại nước mắm chay (?). Sản xuất công nghiệp nên loại nước chấm này “siêu sạch”, bán đầy các siêu thị, giá bình dân.

Mặc dù cùng là một loại nước,
Mặc dù cùng dùng để nêm, chấm thức ăn,
Nhưng chắc chắn loại làm từ cá và không làm từ cá rất khác nhau, không thể cho hương vị như nhau.
Do đó, không thể coi loại không làm từ cá là “NƯỚC MẮM” như ghi trên chai, bao bì. Gọi như vậy là một sự lập lờ. Sòng phẳng với người tiêu dùng thì gọi loại này NƯỚC GIẢ MẮM, hay là NƯỚC CHẤM (gọi theo chức năng, công dụng). Khi nhà sản xuất cố tình lập lờ như vậy thì những người bán hàng cần hiểu biết để giải thích rõ cho người mua. Ai thích ăn loại nào thì tuỳ.

Chỉ có điều khi nước giả mắm tràn lan thì người ta sẽ quen dần với vị ngòn ngọt lờ lợ mà quên mất vị mặn mòi đậm đà. Thậm chí có người còn chưa bước chân ra khỏi “làng” đã chê “nước mắm hôi”! Người ở thành phố cứ thích chọn hàng hóa có bao bì trông đèm đẹp, có tên gọi bằng chữ nước ngoài… cho sang. Rồi quen dần với vị nước chấm mà nghĩ rằng đó là nước mắm.
Ôi, nước mắm mà không làm từ cá, không “hôi” không mặn, không ngọt về “hậu”, thì có còn là NƯỚC MẮM?

P/S 1. Thị trường còn có loại nước mắm mà chỉ có một phần rất nhỏ của nước mắm thật, còn lại là nước pha nguyên liệu khác, khi phân tích thành phần thì vẫn có “nước mắm”. Vì vậy, nếu sản xuất kiểu này thì cùng với tỷ lệ thành phần các chất khác còn cần ghi rõ: bao nhiêu % là nước mắm thật? để người mua có thể chọn lựa.
Yêu cầu sự minh bạch và trung thực của nơi sản xuất như vậy có quá cao không nhỉ?!
P/S 2. Bạn tôi, một người nấu ăn rất tinh tế, một lần trò chuyện anh nói: Hôn nhân như… pha một chén nước mắm. Giỏi thì pha ngon, làm bữa ăn ngon hơn. Dở thì pha hỏng, nhàn nhạt hoặc quá mặn quá ngọt quá chua, khéo chữa thì dùng được, mà vụng thì càng chữa càng hỏng, có khi phải bỏ đi mà pha chén khác. Mà lạ, nước mắm thật có pha hỏng thì dễ “chữa” chứ nước mắm dỏm mà đã pha hỏng thì vô phương!
Ngẫm ra hình như không phải chỉ là chuyện nước mắm nước chấm, mà là chuyện của con người.

TGTT online 5/7/2014

@ 

Tôi tẩy chay loại nước chấm này vì hành xử vô đạo đức và không ngon! Còn bạn?

Vụn vặt đời thường (126)

@ Đến giờ (trưa 15/10) đã có vị lãnh đạo đảng, nhà nước, chính phủ, quốc hội nào trực tiếp thị sát và chỉ đạo tại chỗ việc cứu trợ đồng bào gặp nạn, khắc phục hậu quả lũ lụt chưa ạ?
500 anh em có ai biết không?
Hà Tĩnh - Quảng Bình không thể là tỉnh "BÌNH TĨNH" trong thời điểm này!

@ Nếu quê mình, nhà mình lâm vào tình trạng này?
"Lũ lụt thì lút cả làng", "thủy, hỏa, đạo, tặc" - sức nước bao giờ cũng là sức mạnh nguy hiểm nhất mà ông cha xưa từng cảnh báo!
Chia sẻ thông tin này với bạn bè của mình về việc chung tay cứu trợ đồng bào Hà Tĩnh, Quảng Bình và nhiều nơi đang chịu đựng lũ lụt hoành hành. Rất nhiều tờ báo, nhóm công tác thiện nguyện đang tổ chức quyên góp tiền và quần áo, mì gói, nước sach để có thể cứu trợ sớm nhất cho đồng bào vùng lũ.
Sài Gòn đang mưa rất to. Thôi, Sài Gòn mưa to cũng được, nhưng đừng mưa ở miền Trung nữa, Hà Tĩnh Quảng Bình nơi đó hết chỗ để ngập rồi :(

TỪ BIỆT TAX CỦA SÀI GÒN XƯA

TAX chính thức phá dỡ toàn bộ để xây công trình mới. Việc “bảo tồn” những gì được bảo tồn (thảm gạch mosaic, thanh tay vịn cầu thang trang trí con gà bằng đồng) đã xong công đoạn đầu tiên. Những lời hứa phục dựng lại hình dáng của một Tax xưa cũng đã được nhắc lại.
Giờ chỉ còn hy vọng bảo quản tốt những gì đã mang đi.
Tôi nghĩ rằng sau khi tháo gỡ, làm sạch nên trưng bày cùng với những thuyết minh về giá trị nghệ thuật của những bộ phận trang trí này, những hình ảnh, video, mô hình về những kiến trúc tương tự trên thế giới… cho bà con xem. Sự hiểu biết của cộng đồng về giá trị của cổ vật vừa để vật quý không bị rơi vào quên lãng, vừa để có thể “giám sát” quá trình bảo quản và sau này phục dựng những cổ vật này trong công trình mới. Hy vọng sau những năm xây dựng một tòa nhà mấy chục tầng, “ châu (lại) về Hợp phố” đầy đủ, chính xác và đẹp hơn.
Tax mới sẽ là công trình của thế kỷ 21. Cũng như nhiều công trình khác đang mọc lên như nấm sau mưa ở thành phố này, Tax có trở thành di sản và ký ức của công dân thế kỷ 21 hay không còn là tùy thuộc vào nhiều điều. Nhưng có một điều chắc chắn, khi chúng ta không quý trọng di sản của thế hệ mình thì đừng dạy bảo con cháu phải quý trọng những gì chúng có.
Rất nhiều người khi ra nước ngoài thì trầm trồ thán phục việc bảo tồn di tích của người ta, nhưng ở trong nước thì lại ủng hộ việc phá bỏ di tích vì “nhu cầu hiện đại hóa”, nhất là khi đó không phải là một thành phố các bạn có nhiều gắn bó. Cứ vậy, người nơi này “phá” nơi khác… rồi cả đất nước này sẽ chẳng còn quá khứ nào khác ngoài những đổ vỡ tan hoang, trong cuộc chiến và sau cuộc chiến.
Tôi chỉ có 41 năm gắn bó với Tax và bùng binh cây liễu, cà phê Givral, Eden, Ba Son… nhưng phải chứng kiến tất cả lần lượt ra đi… Từ biệt TAX như từ biệt một Sài Gòn xưa đã mất…

Sự xao lãng làm chúng ta ngày càng ít hiểu biết hơn

Hồ Huy Sơn PV  về “Thời đại của sự xao lãng”:

http://news.zing.vn/su-xao-lang-lam-chung-ta-ngay-cang-it-hieu-biet-hon-post688488.html

-Thưa chị. Điều gì khiến chị nhận viết lời mở đầu cho cuốn sách “Thời đại của sự xao lãng”?

Dương Trọng Huế, tác giả cuốn sách này, cũng là một tác giả quen thuộc trên một số tờ báo mà tôi thường cộng tác. Chúng tôi đã có nhiều dịp gặp gỡ trò chuyện nên khi anh ngỏ ý muốn tôi viết vài lời cho cuốn sách đầu tiên của anh tập hợp những bài viết đã đăng tải trên báo chí thì tôi nhận lời. Bởi vỉ đều là những người viết báo nghiệp dư nên anh và tôi có sự đồng cảm về các vấn đề xã hội từ góc tiếp cận của người nghiên cứu khoa học.

-Là một trong những người đầu tiên tiếp cận với cuốn sách này lúc đang ở dạng bản thảo, ấn tượng ban đầu của chị như thế nào?

Phần lớn những bài viết tôi đã đọc trên báo chí, nhưng khi tập hợp lại thành một cuốn sách theo chủ đề thì tôi nhận thấy rõ hơn một điều, đó là khi có kiến thức vững chắc của một nghề nghiệp nào đó và từ lĩnh vực đó nhìn nhận các vấn đề xã hội thì luôn có những phát hiện mới mẻ và cả những kiến giải bất ngờ, có khi là đơn giản mà chúng ta cứ tưởng vô cùng phức tạp.

Một điều khác là bên cạnh một Dương Trọng Huế tỉnh táo trong phân tích thực trạng xã hội còn có một “Huế” khác khá lãng mạn, nhẹ nhàng trong những hồi ức về quê hương. Có thể nhận thấy nhiều người làm công tác nghiên cứu khoa học luôn tìm được sự cân bằng như thế trong cuộc sống.

-Trong mối tương quan giữa con người hiện đại với công nghệ, giữa thế giới thật với thế giới ảo… đã có khá nhiều bài viết đề cập đến trước đây. Chị thấy ở tác giả Dương Trọng Huế điều đáng đọc nhất là gì so với những người trước?  

Như tôi đã viết trong Lời mở đầu, từ vai trò và sự hiểu biết của tác giả là một người giảng dạy và làm về truyền thông, cuốn sách mang lại cho người đọc sự cảm nhận và lý giải thấu đáo những hiện tượng xã hội của thời đại mà truyền thông thống lĩnh và tác động vào con người mọi lúc mọi nơi. Phân tích của tác giả qua từng bài viết một lần nữa cho thấy, cuộc sống trên mạng “ảo” mà rất thật bởi nó làm bộc lộ một phần, thậm chí nhiều phần của con người, từ sâu thẳm tâm tư đến cá tính hay thói quen, từ nghề nghiệp đến “trường quan hệ xã hội”, từ quan điểm về những vấn đề trong cuộc sống đến giây phút xao động thoáng qua nào đó…
Mạng xã hội là cách giao tiếp “phi truyền thống”, cho nên ít nhiều nó vẫn phản ánh thực chất mối quan hệ của những con người. 

-“Thời đại của sự xao lãng” đưa đến một nhận định về “con người trong thời đại truyền thông” mà trong thời đại này, con người rất dễ bị truyền thông làm cho xao lãng. Chị đồng cảm như thế nào về nhận định này? Theo chị, làm thế nào để chúng ta không bị xao lãng trong thời đại truyền thông như hiện nay?

Sự xao lãng ở đây theo tôi hiểu chính là thái độ hời hợt (và tệ hơn là vô trách nhiệm) trong việc tìm hiểu và tiếp nhận tất cả những gì đang diễn ra quanh ta, từ các vấn đề xã hội có vẻ như không liên quan trực tiếp đến bản thân, đến cuộc sống và tâm trạng của người thân ngay bên cạnh. Chúng ta bị cuốn hút bởi lượng thông tin ào ạt như thác đổ nên bị choáng ngợp, “tìm” thì nhiều mà “hiểu” thì ít vì sợ trở nên ”lạc hậu”. Rồi từ đó lại góp thêm vào dòng thác đó bằng cách link về facebook của mình hay bằng  những comments khi chưa tiếp nhận đầy đủ thông tin cũng như không quan tâm đến ảnh hưởng của thông tin… Cứ thế sự “xao lãng” thực chất các hiện tượng xã hội làm chúng ta ngày càng ít hiểu biết hơn – với đúng nghĩa của từ hiểu biết.

Bình tĩnh và tỉnh táo hơn khi tiếp nhận thông tin, có trách nhiệm hơn với cộng đồng khi tham gia vào truyền thông là cách tránh và giảm thiểu sự “xao lãng”. Nhất là đối với những người làm nghề truyền thông bởi vì thông qua phương tiện truyền thông chuyên nghiệp, “sự xao lãng” của xã hội sẽ tăng theo cấp số nhân.

-Những vấn đề đưa ra luôn được phân tích một cách rành mạch, rõ ràng cùng với đó là những dẫn chứng luận chứng đầy thuyết phục khiến những bài viết của Dương Trọng Huế mang dáng dấp của những đề tài khoa học. Chị có thấy như vậy không?

Là một người nghiên cứu khoa học nên nhiều bài viết của Dương Trọng Huế thể hiện văn phong khoa học, tuy nhiên dễ hiểu và có duyên bởi sự hóm hỉnh, nhẹ nhàng. Một số vấn đề mà cuốn sách đặt ra hoàn toàn có thể trở thành ý tưởng của đề tài nghiên cứu khoa học (xã hội học, truyền thông, văn hóa học…) miễn là đừng coi đó là “chuyện nhỏ”, bởi vì nhiều vấn nạn lớn của xã hội thường bắt đầu từ những chuyện nhỏ đã không được nghiên cứu, đánh giá và dự báo, cảnh báo trước.

Sài Gòn 12.9.2016