101 truyện 100 chữ: “Bạn đọc là kẻ hoàn tất tác phẩm”.




Đọc sách (Văn Nghệ Công an 3/12/2012)


*TRẦN HỮU DŨNG (nhà thơ)

   101 truyện 100 chữ - Tập truyện cực ngắn của Nguyễn Thị Hậu
   NXB Hội Nhà Văn ấn hành 3000 quyển, vào quí IV năm 2012,
   Khổ 11,5 X 17,5 cm, vẽ bìa : Phước Quang, minh họa : Đỗ Đức.


   Nguyễn Thị Hậu, tiến sĩ khảo cổ học, sinh tại Hà Nội, hiện sống và làm việc tại thành phố Hồ Chí Minh, đã xuất bản: Đi và tìm trong đất (ký và tản văn), 2008; Quay qua và quay lại (Tản văn), 2010; Buổi trưa trong quán cà phê, 2012.
   Truyện cực ngắn xuất hiện từ lâu với nhiều tên tuổi lừng danh trên thế giới như Luis Borges (Argentina), Yasunari Kawabata (Nhật Bản), Ernest Hemingway (Mỹ), Lỗ Tấn (Trung Quốc)...mang lại nhiều thú vị cho bạn đọc.
   Truyện cực ngắn có nhiều tên gọi: truyện chớp (flash fiction), truyện bưu thiếp (postcard fiction), truyện mỏng (skinny fiction), truyện nhanh (fast fiction), vi truyện (micro fiction)... Truyện biến thiên từ một chữ cho đến một trăm chữ, vài trang sách với cấu trúc ngắn, gọn, độ nén mạnh tạo những liên tưởng bất ngờ khi khép lại. Theo Tần Tần báo Hà Nội mới, ngày 13.08.2010, Nguyễn Thị Hậu cho biết, chị viết ngắn vì không thể viết dài: “Công việc của nhà khảo cổ học tạo cho tôi thói quen viết ngắn và chính xác”.
  Và Nguyễn Thị Hậu, trả lời phỏng vấn Vũ Trà My trên Yahoo Văn hóa Việt ngày 24.01.2011, cho biết quan niệm về truyện cực ngắn của mình: “Theo tôi, truyện thật ngắn như khoảnh khắc trong cuộc sống, có khi là ánh chớp lóe lên trước cơn giông, có khi là cơn mưa bất chợt giữa ngày hè oi bức, có khi là cú vấp trên đường…Người viết luôn quan sát nắm bắt được những phút giây bất chợt ấy một cách tỉnh táo, nhưng lại cảm nhận bằng trực giác, từ trái tim, sự “đe dọa” ẩn trong ánh chớp, sự nhẹ nhõm sau cơn mưa, cả cảm giác choáng vì đau của cú vấp ngã…Sự chính xác thì thường ngắn gọn. Trong truyện thật ngắn các chi tiết làm nên ‘thắt nút’ còn cảm xúc là “
‘mở nút’.”
   Nếu chọn tiêu chí cho truyện cực ngắn là “đọc nhanh, thấm lâu” thì trong tập này những truyện như Nghề nghiệp, Vua và Hoàng hậu, Khoảnh khắc và mãi mãi, Thi sĩ, Lô cốt…làm cho người đọc lúc khép lại quyển truyện luôn được nụ cười ý vị nở trên môi. Cái khó nhất khi gom lại 101 truyện cực ngắn mà truyện nào cũng phải khác nhau và có độ nén cực mạnh làm mọi người bất ngờ. Đâu đó trong tập truyện vẫn còn nhiều đoạn trùng ý, lập lại khiến người đọc thấy tiếc, hụt hẫng. Theo nhà phê bình văn học Nguyễn Hưng Quốc ‘chính người đọc mới là kẻ hoàn tất tác phẩm’: “Một truyện cực ngắn hay là truyện có sức ngân và vang thật xa và thật lâu…Đọc xong, người ta cứ bị ám ảnh mãi…Cũng giống như Thơ, ở truyện cực ngắn, tác giả chỉ phát ra một số gợi ý để người đọc, chính người đọc mới  là kẻ hoàn tất tác phẩm”.


MỘT SỐ TRUYỆN CỰC NGẮN TRONG “101 TRUYỆN 100 CHỮ”

KHOẢNH KHẮC VÀ MÃI MÃI

   Tình cờ mình quen nhau và chỉ gặp vài lần. Một ngày bạn nhắn: Những mẩu truyện mình viết rất ngắn nhưng sao bạn phải ngẫm về nó lâu đến thế.
   Cuộc sống chẳng bao giờ hoàn hảo. Những mảnh vỡ của nó  luôn có vẻ đẹp riêng, dù gai góc hay vụn nát nhưng vẫn lấp lánh…Như dư âm của những khoảnh khắc bên bạn cứ ngân mãi trong tâm trí mình dù ngọt ngào hay cai đắng…


THI SĨ

   Vợ đi vắng, thi sĩ ở nhà trông con gái nhỏ. Nó bú bình xong rồi buồn ngủ, ọ ẹ, khóc ré lên. Thi sĩ vụng về dỗ nhưng nó không nín. Nó đã quen nghe tiếng mẹ ru nhè nhẹ…
   Lúng túng, thi sĩ bèn đọc thơ. Chàng đọc mấy bài thơ mới sáng tác đêm qua. Cô nhỏ nín bặt rồi khóc lớn hơn. Thi sĩ lại đọc, giống như đang trình diễn trong Ngày Thơ.
   Bỗng dưng cô nhỏ mở miệng gào lên: “Xin lỗi, chịu hổng nổi!!!”.


LÔ CỐT

   Đường thành phố từng đoạn dài lô cốt. Kẹt đường. Xe hơi nhích từng mét, xe máy lao lên lề, chui vào hẻm, nhưng rồi ở đâu cũng vậy…Khói, bụi, mệt mỏi, cáu kỉnh và cam chịu.
   Rồi lô cốt được dỡ bỏ. Mặt đường nham nhở những vết thương dài, xấu xí.
   Đến với nhau, anh và em phải vượt qua biết bao “lô cốt” chính mình đã dựng nên. Cuộc sống chung như đoạn đường mới được tái lập, để rồi có thể nó lại bị đào xới, vào một ngày kia…

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

“Ảnh hưởng của mạng xã hội đến lối sống của giới trẻ (lưu tư liệu)

MỘT NGƯỜI TRẺ ĐI SUỐT NGÀN NĂM