Làm bà

 

Mình có thêm một cháu ngoại. Một đứa trẻ bé xíu bước vào cuộc đời, và cùng với cháu, mình tiếp tục làm bà lần nữa, nhưng cảm giác vẫn như lần đầu. Thật lạ, chỉ một tiếng “bà” thôi mà nghe lòng mình thay đổi.

Làm bà thật tuyệt! Vẫn là thứ tình yêu của người mẹ, vẫn những nỗi lo rất nhỏ: cháu có ngủ ngon không, có ăn đủ không, có bị lạnh không, có điều gì làm cháu khó chịu không… Nhưng hình như làm bà khác làm mẹ. Tình yêu ấy bây giờ sâu hơn, chậm hơn và đằm thắm hơn. Ngày làm mẹ, mình luôn ở trong những bận rộn của việc nuôi con lớn. Lo con ốm, lo con học, lo con đi đâu, lo con nên người. Tình yêu khi ấy nhiều khi đi cùng với sự sốt ruột, với những điều phải làm, phải dạy, phải nhắc. Mình yêu con bằng tất cả bản năng của một người mẹ, và cũng vì thế mà đôi khi yêu trong lo lắng. Còn bây giờ, khi đã là bà ngoại, mình có thể ngồi thật lâu bên cháu, chẳng cần làm gì cả, chỉ để nhìn một khuôn mặt bé xíu đang ngủ.

Có một hôm, cháu nằm trong vòng tay bà. Bàn tay nhỏ xíu vô thức nắm lấy một ngón tay bà. Cháu chẳng biết gì về những năm tháng đã đi qua, nhưng bà thì bỗng thấy cả một vòng đời đang nối lại trong cái nắm tay rất khẽ ấy. Bà nhìn cháu và chợt nhớ đến mẹ của cháu ngày còn bé. Cũng đôi mắt ấy. Cũng làn da mềm ấy. Cũng một sinh linh nhỏ bé từng nằm trong vòng tay mình. Chỉ khác là ngày ấy mình là mẹ, tất tả với bao nhiêu lo toan. Còn hôm nay, mình là bà, có thể chậm rãi ngồi yên, nghe tiếng thở của cháu và mỉm cười.

Có lẽ đó chính là điều làm tình yêu của người bà trở nên khác: thương con nhưng xót cháu, ông bà xưa nói chẳng sai!

Mình lo lắng nhiều hơn, bởi càng đi qua nhiều năm tháng, mình càng hiểu cuộc đời không phải lúc nào cũng bằng phẳng. Nhưng mình lại ít muốn can thiệp hơn. Mình thương cháu nhiều, muốn được giữ cháu thật gần, muốn bảo vệ cháu, nhưng cũng hiểu rằng cháu cần tự mình lớn lên, tự mình khám phá thế giới và có một cuộc đời của riêng mình. Thấy cháu có những nét giống mẹ nó, mình vui. Một ánh mắt, một cái miệng, một cử chỉ quen thuộc có thể làm ký ức về những ngày con gái còn bé bất chợt trở về. Nhưng cháu không phải là một “phiên bản” của mẹ nó. Cháu là một con người mới, với một tính cách riêng, và sẽ có những lựa chọn riêng và một con đường riêng.

Và mình, với tư cách một người bà, có lẽ không cần phải đi cùng cháu trên tất cả con đường ấy. Mình chỉ cần ở đây, bây giờ. Để khi cháu cần, bà có thể dang tay. Khi cháu vui, bà có thể vui cùng. Khi cháu buồn, bà có thể ngồi bên cạnh. Và khi cháu lớn lên, bước ra khỏi vòng tay bà, bà vẫn có thể mỉm cười nhìn theo. Có lẽ sau bao nhiêu năm làm mẹ, đến lúc làm bà, mình mới hiểu thêm một điều rất giản dị: Yêu một đứa trẻ không phải là giữ nó thật gần mình, mà là cho nó một nơi đủ ấm để lớn lên và một tình yêu đủ rộng để khi nó đi xa, nó vẫn biết mình có một nơi để trở về.

Làm bà, vì thế, không chỉ là thêm một vai trò trong cuộc đời. Mà là được nhìn thấy tình yêu của mình tiếp tục nảy mầm ở một thế hệ khác. Trong một đứa trẻ bé xíu, mình vừa nhìn thấy con gái của những ngày thơ bé, vừa nhìn thấy chính mình của những năm tháng làm mẹ, lại vừa nhìn thấy một tương lai mà mình chưa thể biết sẽ đi về đâu. Chỉ biết rằng từ hôm nay, trong trái tim mình có thêm một chỗ dành cho một người rất nhỏ. Một chỗ mà có lẽ, càng về sau, sẽ càng sâu. Và có lẽ đó là món quà dịu dàng nhất của tuổi này: được làm bà, nhất là bà ngoại của SAM SAM và SU SU!