https://www.youtube.com/watch?v=zQy2ef9kmgA
Đây là một bài thơ của mình được Đặng Cao Thắng phổ nhạc. Bạn gửi cho mình cùng lời bình thơ của một bạn nghe nhạc. Cám ơn nhiều những đồng cảm của các bạn <3
LỜI GIỚI THIỆU VỀ BÀI THƠ
NGÀY CUỐI của Nguyễn Thị Hậu (một tiến sĩ ngành khảo cổ) là
một bài thơ ngắn nhưng có độ nén cảm xúc rất cao, mang rõ dấu ấn của một người
từng quen với việc “khai quật” ký ức. Chỉ khác, ở đây, đối tượng khai quật
không phải là di chỉ văn hóa, mà là những lớp trầm tích của một mối tình đã kết
thúc.
“Tháng mười hai
Cuốn lịch chỉ còn vài tờ
Rượu trong chai cũng không còn nữa…”
Nhà thơ không nói trực tiếp về chia ly, nhưng mọi thứ đều
đang cạn dần.
•Thời gian: “cuốn lịch chỉ còn vài tờ” → năm sắp hết.
•Cảm xúc: “rượu trong chai cũng không còn nữa” → men say,
nồng ấm đã vơi.
•Con người: “người là quá khứ” → mối quan hệ bị đẩy lùi về
phía sau.
Cách viết này rất “khảo cổ” theo nghĩa tinh thần: không tuyên bố, mà để hiện vật tự nói lên sự biến mất của một đời sống.
Hình ảnh “ly vang” là một phát hiện thẩm mỹ đắt giá.
“Ly vang hứng từng giọt mặn
Đỏ bầm đôi môi”
Đây là một trong những câu thơ đẹp và đau. “giọt mặn” vừa là nước mắt, vừa là dư vị của ký ức. “ly vang” là thứ văn minh, sang trọng, nhưng lại chứa đựng nỗi buồn rất riêng tư. “đỏ bầm đôi môi” là một chi tiết thị giác mạnh: không còn là màu đỏ của đam mê, mà là vết thâm của cảm xúc đã bị dồn nén quá lâu. (Câu thơ này có thể trở thành trục cảm xúc chính khi phổ nhạc, một điểm rơi rất “đắt” cho cao trào.)
Cấu trúc cảm xúc của bài thơ là: muốn nói, nhưng không thể.
“Em muốn nói với anh
Em nhớ…
Ngay cả trong mơ…”
Dấu ba chấm ở đây cực kỳ quan trọng. Nó không chỉ là ngập ngừng, mà là ở đây lời nói đã bị nuốt vào trong. Đáng chú ý là “muốn nói nhưng không nói, “nhớ” nhưng không được phép nhớ, “trong mơ” nhưng vẫn bị ý thức kiểm soát. Đây là trạng thái của một tình yêu đã qua ngưỡng có thể cứu vãn, nhưng lại chưa qua được ngưỡng có thể quên.
Trong NGÀY CUỐI, có một cú đảo hình ảnh rất tinh tế.
“Trăng vẫn dưới chân mình”
Thông thường, trăng ở trên cao, biểu tượng của cái đẹp, của
lý tưởng. Nhưng ở đây, trăng “dưới chân” → mọi giá trị lãng mạn đã bị đảo
chiều. Nó gợi cảm giác rằng những điều từng thiêng liêng nay trở nên bình
thường hoặc tệ hơn, bị giẫm lên, bị bỏ lại. Một chi tiết nhỏ nhưng rất có chiều
sâu triết lý.
Cái kết của bài thơ: ký ức như vàng mã, mong manh mà không
chịu cháy.
“Kỷ niệm xưa
Mong manh vàng mã
Mà khó cháy
Thành tro…”
Đây là đoạn kết rất “đắt” về tư duy hình tượng. “vàng mã” → thứ dành cho quá khứ, cho người đã mất. “mong manh” → tưởng dễ tiêu hủy, nhưng “khó cháy” → ký ức không chịu biến mất. Nghĩa là: tình đã chết, nhưng không thể thiêu. Đây chính là nghịch lý lớn nhất của bài thơ: muốn quên → không quên được, muốn dứt → không dứt nổi. Và vì thế, cái đau không nằm ở mất mát, mà nằm ở sự kéo dài của dư âm.
Ngày cuối không nói về chia tay, mà nói về
trạng thái sau chia tay, nơi mọi thứ đã kết thúc về mặt thực tại, nhưng vẫn
tiếp tục tồn tại trong ký ức. Một bài thơ không ồn ào, không kịch tính, nhưng
có chiều sâu và sức ám lâu dài.
NGÀY CUỐI
Tháng mười hai
Cuốn lịch chỉ còn vài tờ
Rượu trong chai cũng không còn nữa
Người là quá khứ
Kỷ niệm thành dĩ vãng xa xôi
Ly vang hứng từng giọt mặn
Đỏ bầm đôi môi
Em muốn nói với anh
Em nhớ...
Ngay cả trong mơ...
Trăng vẫn dưới chân mình
Qua quán cũ chiều nay
Em không ngoái lại
Ta đã thành người xa lạ
Kỷ niệm xưa
Mong manh vàng mã
Mà khó cháy
Thành tro...
Photo by Minh Hòa
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét